توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    حرم امام هفتم در کدام شهر قرار دارد

    دسته بندی :
    1. اسک 98
    2. مطالب سایت
    13بازدید

    حرم امام هفتم در کدام شهر قرار دارد را از سایت اسک 98 دریافت کنید.

    حرم کاظمین

    کاظمین

    حرم کاظمین

    حرم کاظمین

    حرم کاظِمَیْن، آرامگاه امام موسی کاظم(ع) امام هفتم و نوه‌اش امام جواد(ع) نهمین امام شیعیان. حرم در منطقه کاظمین بغداد، پایتخت عراق واقع شده و از زیارتگاه‌های مسلمانان به‌ویژه شیعیان در عراق است.

    حرم کاظمین حدود ۲۶ هزار مترمربع مساحت دارد و از قسمت‌های مختلفی مانند صحن، روضه، گلدسته، ضریح، رواق و گنبد تشکیل شده و در آن هنرهای مختلفی همچون آینه‌کاری، کاشی‌کاری، طلاکاری، منبت‌کاری و خطاطی به کار رفته است.

    ساخت نخستین بنا بر مرقد امامین کاظمین، به پیش از دوران آل بویه برمی‌گردد. حکومت‌های آل بویه، سلجوقیان، آل جلایر، صفویه و قاجاریه، حرم کاظمین را بازسازی، تعمیر و تکمیل کرده‌اند.

    در دوره صفویه به دستور شاه اسماعیل صفوی، بناهای حرم تخریب شد و به جای آن بنای جدیدی ساخته شد که شامل گنبد، گلدسته و مسجد می‌شد. در عصر قاجاریه نیز فرهادمیرزا عموی ناصرالدین شاه اقدامات عمرانی عمده‌ای در حرم انجام داد که تجدیدبنای صحن از جمله آن‌ها است.

    حرم کاظمین به جهت نزدیکی به رود دجله، در دروه‌های مختلف بر اثر طغیان آن آسیب دیده است. همچنین در درگیری‌های شیعه و سنی در سال ۴۴۳ق و حمله مغول‌ها به بغداد تخریب شده است.

    تا پیش از دوره صفویه، حرم کاظمین به وسیله نقیب اداره می‌شد. سید عبدالکریم بن احمد حلی از نقیبان مشهور حرم بوده است. در دوره صفویه اداره آن به مشیخة الاسلام واگذار شد. عبدالحمید کلیدار، شیخ عبدالنبی کاظمی و خاندان او از متولیان حرم پس از صفویه بوده‌اند. اکنون جمال عبدالرسول الدباغ متولی حرم است.

    افراد مشهوری همچون شیخ مفید، ابن قولویه، خواجه نصیرالدین طوسی و معزالدوله دیلمی در حرم کاظمین مدفون هستند. کتاب‌های تاریخ الامامین الکاظمین و روضتها الشریفة نوشته جعفر النقدی و تاریخ المشهد الکاظمی اثر محمدحسن آل‌یاسین از جمله آثاری هستند که درباره حرم کاظمین نوشته شده‌اند.

    موقعیت و نام‌گذاری

    حرم کاظمَین محل دفن امام کاظم(ع) و امام جواد(ع)، هفتمین و نُهمین امام شیعیان است. حرم کاظمین در منطقه‌ای به نام شونیزیه قرار دارد.[۲۲] شونیزیه منطقه‌ای حاصل‌خیز، در شمال‌غربی بغداد[۲۳] و نزدیک محله کَرْخ بود.[۲۴] منصور در سال ۱۴۹ق، این منطقه را مقبره خانوادگی برگزید و آن را مقابر قریش نامید.[۲۵] جعفر اکبر فرزند منصور نخستین کسی بود که در سال ۱۵۰ق در این قبرستان دفن شد.[۲۶]

    این منطقه را به جهت منسوب‌بودن به امام کاظم(ع)، مشهد الامام موسی بن جعفر، المشهد الکاظمی و کاظمیه نامیدند.[۲۷] در سال ۲۲۰ق پیکر محمد بن علی(ع) نهمین امام شیعیان، در کنار قبر جدش موسی بن جعفر دفن شد.[۲۸] ازاین‌رو به کاظِمَین (دو کاظم) مشهور شد.[۲۹]

    حرم کاظمین را جوادَین (دو جواد) هم خوانده‌اند.[۳۰] همچنین به جهت نزدیک‌بودن به باب التَبْن، آن را «مشهد باب التَبْن» نیز می‌گفتند.[۳۱] تبن از محله‌های بغداد بود که قبر عبدالله پسر احمد بن حنبل در آن قرار داشت.[۳۲]

    تاریخچه

    نخستین بنا بر مرقد امام کاظم(ع)، بقعه‌ای بود که شامل یک اتاق و گنبد می‌شد.[۳۳] رسول جعفریان، تاریخ‌پژوه معاصر، ساخت بنای مذکور را به مأمون عباسی نسبت داده است.[۳۴]

    بازسازی در دوره آل‌بویه

    حرم کاظمَین در دوره آل بویه بازسازی و بر بنای آن افزوده شد. در سال ۳۳۶ق، به دستور معزالدوله دیلمی، بنای قبلی تخریب شد و بر قبر دو امام، بقعه، گنبد و ضریحی از چوب ساج ساخته و دیواری نیز به دور آن کشیده شد. او همچنین سربازانی را برای برقراری امنیت در آنجا مستقر کرد.[۳۵] پس از معزالدوله، فرزندش عزالدوله دیلمی (۳۶۷-۳۵۶ق)، بازسازی حرم را ادامه داد و مکان‌هایی برای رفاه حال زائران ساخت.[۳۶]

    به گزارش خطیب بغدادی، عضدالدوله (۳۷۲-۳۶۷ق) در سال ۳۶۹ق، دیواری اطراف کاظمین کشید و بیمارستانی بین کاظمین و بغداد ساخت که به زائران کاظمین، خدمات می‌داد.[۳۷]

    تخریب به‌دست گروهی از حنابله بغداد

    حرم کاظمین در درگیری‌های مذهبی شیعه و سنی، آسیب دید. در سال ۴۴۳ق گروهی از اهل سنت به تحریک حنابله بغداد، به کاظمین حمله کردند، اموال حرم را بردند و ضریح و گنبد آن را آتش زدند.[۳۸] به گزارش ابن اثیر، تاریخ‌نگار اهل سنت در قرن هفتم، آنان قصد نبش قبر دو امام و انتقال پیکرشان به مقبره احمد بن حنبل را داشتند که به دلیل خرابی‌ای که ایجاد کرده بودند، نتوانستند محل قبور آن دو را شناسایی کنند.[۳۹] در سال ۴۵۰ق ارسلان بساسیری حرم را بازسازی کرد و صندوق جدیدی روی قبرها قرار داد و دو گنبد را به یک گنبد تبدیل کرد.[۴۰]

    بازسازی در دروه سلجوقیان

    در سال ۴۹۰ق مَجْدالملک ابوالفضل براوستانی، وزیر برکیارق سلجوقی (۴۸۷-۴۹۸ق) حرم کاظمین را بازسازی کرد.[۴۱] مجدالملک بناهای جدیدی از جمله یک مسجد با دو مناره و همچنین مکانی برای استراحت زائران احداث کرد و دیوارهای حرم را با کاشی تزیین نمود.[۴۲]

    آسیب‌دیدن بر اثر طغیان دجله

    حرم کاظمین در سال ۵۶۹ق، بر اثر طغیان دجله آسیب دید.[۴۳] الناصر لدین الله عباسی (۶۲۲-۵۷۵ق) خلیفه وقت، در سال ۵۷۵ق تعمیراتی در حرم انجام داد و حجره‌هایی در اطراف صحن آن ساخت.[۴۴] اقدامات او را آخرین تعمیر و بازسازی در دوره عباسیان و باشکوه‌ترین آن‌ها دانسته‌اند.[۴۵]

    در درگیر‌ی‌های مذهبی در کاظمین در سال ۶۵۴ق، (دو سال قبل از سقوط بغداد به دست مغول) اموال حرم نیز غارت شد.[۴۶] این واقعه زمانی روی داد که فردی به دست یکی از اهالی کرخ به قتل رسید و مردم از محله‌های سنی‌نشین بغداد، به سربازان خلیفه عباسی پیوستند و به کرخ حمله کردند.[۴۷] البته بنابر روایت ابن فوطی، این درگیری‌ها در سال ۶۵۳ق رخ داده است.[۴۸]

    در دوره حمله مغول

    مغول‌ها، در سال ۶۵۶ق بغداد را تصرف کردند. در این واقعه، بناهای زیادی در بغداد تخریب شد و حرم کاظمین دچار آتش‌سوزی گردید.[۴۹] البته همین که امیر قراتای به بغداد رسید، عمادالدین عمر بن محمد قزوینی را به قائم مقامی خود انتخاب کرد. عمادالدین دستور بازسازی مسجد خلیفه و حرم را صادر کرد.[۵۰] عطاملک جوینی نویسنده کتاب جهانگشای جوینی، در سال‌های ۶۵۷ تا ۶۸۱ق در دوره مغول، حاکم بغداد بود. گفته‌اند: او خسارات وارده به حرم را جبران کرد و آن را به شکل سابق خود برگرداند.[۵۱] ابن‌بطوطه جهانگرد قرن هشتم قمری، در سال ۷۲۷ق در سفرش به بغداد، از ضریحی چوبین بر قبر دو امام خبر داده که سطح آن با نقره پوشانده شده است.[۵۲]

    در دوره آل جلایر

    در دوره حکومت آل جلایر، بغداد و کاظمین دچار طغیان دجله شدند و حرم کاظمین نیز آسیب دید.[۵۳] سلطان اویس جلایری (۷۷۷-۷۵۷ق) به ترمیم حرم اقدام کرد. به دستور او دو صندوق بر روی قبور دو امام نصب شد.[۵۴] او همچنین دو گنبد و دو مناره ساخت و حرم را با کاشی‌هایی که سوره‌هایی از قرآن بر آن نوشته شده بود، تزئین کرد.[۵۵] در سال ۷۷۶ق، طغیان دجله، خساراتی به حرم وارد کرد که سلطان اویس با تلاش وزیرش، آن تعمیر کرد و کاروان‌سرایی برای سکونت زائران ساخت.[۵۶]

    در دوره صفویه

    در دوره صفویه حرم کاظمین بازسازی شد. شاه اسماعیل در سال ۹۱۴ق بغداد را فتج کرد پس از مدتی دستور داد تمام بناهای حرم را، خراب کنند و به جای آن بنایی بسازند که شامل رواق، صحن، مسجدی در شمال، دو گنبد و دو مناره دیگر می‌شد.[۵۷] شاه اسماعیل همچنین دو صندوق از نقره بر قبور دو امام ساخت.[۵۸] کتیبه‌ای با تاریخ ۹۲۶ق بر دیوارهای حرم نصب شده که شرح اقدامات شاه اسماعیل در آن آمده است.[۵۹] شاه اسماعیل تمام ثروت خود را وقف چهارده معصوم کرد که بخشی از آن به حرم کاظمین رسید.[۶۰] گفته‌اند به جهت آنکه صفویان نسب سیادت خود را به امام کاظم (ع) می‌رساندند، شاه اسماعیل توجه ویژه‌ای به حرم کاظمین داشت.[۶۱]

    در دوران ترکان عثمانی (۹۷۴-۹۲۶ق)، به دستور سلیمان‌خان نواقصی که از دوره صفویه در حرم باقی مانده بود، تکمیل شد.[۶۲]از جمله تکمیل مناره‌ای که ساخت آن در دوره صفویه آغاز شده بود، در سال ۹۷۸ق به پایان رسید.[۶۳]

    شاه‌عباس اول در سال ۱۰۳۲ق دوباره بغداد را فتح کرد. به دستور او ضریحی فولادی برای قبور دو امام ساخته شد.[۶۴]ولی به دلیل تیره‌شدن روابطه ایران و عثمانی، نصب آن تا سال ۱۱۱۵ق به تأخیر افتاد.[۶۵] شاه صفی نیز در سال ۱۰۴۵ق، تعمیراتی در حرم انجام داد که از جملهٔ آنها محکم‌سازی پایه‌های گلدسته‌ها بوده است.[۶۶]

    در عهد قاجاریه

    در عصر قاجاریه، با حمایت آقامحمدخان قاجار (۱۱۹۳-۱۲۱۲ق) دو گنبد و ایوان و رواق جنوبیِ حرم کاظمین که به «بالاسر» امام کاظم (ع) راه داشت، پوشیده شد و کف حرم با سنگ مرمر فرش گردید.[۶۷]

    در سال ۱۲۲۱ق، فتحعلی‌شاه قاجار (۱۲۵۰-۱۲۱۲ق) آینه‌کاری، کاشی‌کاری رواق‌ها و طلای مناره‌های کاظمین را تجدید کرد.[۶۸] در ۱۲۸۲ق، عبدالحسین تهرانی معروف به شیخ العراقین، وکیل میرزاخان امیرکبیر، از محل ثلث میراث امیرکبیر، تعمیراتی در حرم انجام داد و به بازسازی، آینه‌کاری و کاشی‌کاری رواق‌ها و ایوان‌های آن پرداخت.[۶۹]

    ناصرالدین‌شاه (۱۳۱۳-۱۲۶۴ق) در سال ۱۲۸۳ق، ضریحی از نقره، جایگزین ضریح دوره صفوی کرد. او همچنین رواق شرقی حرم را آینه‌کاری و طلاکاری کرد.[۷۰] فرهادمیرزا عموی ناصرالدین‌شاه، صحن را تجدید بنا کرد.[۷۱] او خانه‌های اطراف حرم را خرید و به صحن افزود. همچنین دو ساعت، یکی بر فراز ایوان داخلیِ سه درب جنوبی و یکی بر فراز ایوان درونی سه درب شرقی نصب کرد.[۷۲]

    در دوران حکومت حزب بعث عراق فعالیت عمرانی‌ای در حرم کاظمین صورت نگرفت. پس از سقوط این حزب، پروژه‌های مختلفی برای توسعه و بازسازی حرم انجام شد. مرمتِ طلاکاری دو گنبد، تعویض ضریح و احداث دو صحن صاحب الزمان و حضرت علی(ع) از جمله آنها است.[۷۳]

    معماری

    حرم کاظمین ۱۴۵۱۴ مترمربع مساحت دارد که با ساختمان‌ها و فضاهای مربوط به آن، به ۲۶ هزار مترمربع می‌رسد.[۷۴]

    ضریح

    ضریح مرقد امام کاظم(ع) و امام جواد(ع)، اهدایی بانو سلطان بیگم در سال ۱۳۲۴ق است. طول آن ۶۷۶ سانتی‌متر، عرضش ۵۱۷ سانتی‌متر و ارتفاعش نزدیک به سه متر و نیم است.[۷۵] سقف داخلی ضریح از چوب ساخته شده و در آن کتیبه‌هایی به خط ثلث و نستعلیق وجود دارد. ضریح در سال ۱۳۵۹ق تعمیر شده است.[۷۶] پیش از نصب ضریح مذکور، ضریحی که در زمان ناصرالدین‌شاه ساخته شده بود، ۱۰۹ سال در حرم نصب بود.[۷۷]

    رواق‌ها

    حرم کاظمین چهار رواق دارد که با مرمر سنگ‌فرش شده است.[۷۸] دیوارهای رواق‌ها تا نیمه با سنگ مرمر تزیین شده و نیمه بالایی دیوارها و سقف آینه‌کاری است.[۷۹] رواق‌های حرم عبارتند از:

    درها

    از رواق‌های حرم کاظمین، شش در به روضه (فضای سرپوشیدهٔ اطراف ضریح) باز می‌شود. رواق‌ها هم از طریق هشت در به صحن متصل می‌شوند.[۸۶] پس از اقدامات فرهادمیرزا، رواق‌های حرم هفت در داشت که پس از مدتی، به عنوان نماد درهای بهشت که تعداد آن هشت عدد است، یک در دیگر به آنها افزوده شد.[۸۷] درهای حرم از جنس طلا و نقره و دارای کنده‌کاری‌ و خطوط نستعلیق است و بر آنها آیاتی از قرآن، اشعاری به زبان فارسی و عربی و نیز تاریخ ساخت آنها درج شده است.[۸۸]

    طارمه‌ها

    اطراف رواق‌های حرم را سه طارمه (ایوان) گرفته است. طارمه‌ها سقف‌دار و مستطیل‌شکل است و با نرده‌های آهنی از صحن جدا می‎شود.[۸۹] طارمهٔ باب المراد در سال ۱۲۸۱ق و طارمه قبله در سال ۱۲۸۵ق ساخته شده است.[۹۰] ساخت طارمه قریش نیز در سال ۱۳۲۱ آغاز و در سال ۱۳۳۲ پایان یافته است.[۹۱]

    صحن و ورودی‌های آن

    بر اساس نوشته‌ای که بر دیوار باب المراد نصب شده، فرهادمیرزا در سال ۱۲۹۸ق دستور تجدید بنای صحن را صادر کرده است.[۹۲] در اطراف صحن حجره‌هایی بنا شده و در جلوی هر حجره ایوانی قرار دارد.[۹۳] صحن کاظمین در ابتدای دوره قاجاری سه ورودی اصلی داشت که سردر آنها با کاشی‌های لاجوردی پوشیده شده بود.[۹۴] بعدها شمار ورودی‌های آن به ۱۰ عدد رسید[۹۵] که عبارت‌اند از:

    بر سردر ورودی‌های حرم آیاتی از قرآن، اشعاری به زبان فارسی و عربی، تاریخ کتابت و نام کاتب آنها درج شده است.[۹۷]

    تولیت حرم و متولیان آن

    در قرن پنجم قمری، کاظمین که از محله‌های بغداد بود، مستقل شد و برای آن نقیب جداگانه‌ای تعیین گردید. یکی از وظایف نقیبان، نظارت بر امور حرم بود. پیش از این، حرم به وسیله قیم اداره می‌شد.[۹۸] در کتاب تاریخ المشهد الکاظمی، از ۲۷ قیم یا نقیب کاظمین یاد شده‌ است که در میان آنها نام سید عبدالکریم بن احمد حلی (۶۴۸-۶۹۳ق) از عالمان خاندان طاووس دیده می‌شود. ابن جعفر القیم، ابوطالب علوی، علی بن علی، معروف به فاخر علوی (درگذشته حدود ۵۶۹ق) و نجم‌الدین علی بن موسوی از علمای قرن هفتم از نقیبان کاظمین بوده‌اند.[۹۹]

    در دوره صفویه اداره حرم کاظمین به مَشیخة الاسلام واگذار شد. مشیخة الاسلام اداره‌ای بود که صفویان در مقابل مشیخه ترکیه که مرکز آن در استانبول قرار داشت، تأسیس کردند و مرکز آن را در کاظمین قرار دادند. از وظایف این مرکز، مدیریت حرم کاظمین بود.[۱۰۰] هنگامی که عثمانیان قدرت را در عراق به دست گرفتند، تولیت حرم کاظمین را به فردی به نام ربیعه که پیشتر متولی کعبه بود سپردند.[۱۰۱] پس از آن اطلاعات دقیقی از متولیان حرم کاظمین در دست نیست؛ فقط از افرادی همچون عبدالحمید کلیددار (۱۲۸۲-۱۳۳۶ق) و پدرش شیخ طالب شیبی به عنوان متولی حرم یاد شده است؛[۱۰۲] تا اینکه عبدالنبی کاظمی (۱۱۹۸-۱۲۶۵ق) که تکمله‌ای بر کتاب نقد الرجال تفرشی نوشته است، تولیت حرم را بر عهده گرفت. پس از عبدالنبی فرزندان و نوادگانش این منصب را عهده‌دار شدند.[۱۰۳]

    اکنون جمال عبدالرسول الدباغ، تولیت حرم کاظمین را بر عهده دارد.[۱۰۴]

    مدفونان در حرم

    در حرم کاظمین افراد زیادی دفن شده‌اند که در میان آنان شخصیت‌های علمی و رجال سیاسی هم وجود دارد.[۱۰۵] در کتاب تاریخ المشهد الکاظمی بیش از سی نفر نام برده شده است که در دوران بنی‌عباس در حرم کاظمین دفن شده‌اند. از جمله آنها ابوعبدالله محمد امین ششمین خلیفه عباسی، زبیده همسر هارون عباسی و ابن قولویه (درگذشته ۳۶۸ق) محدث شیعی است.[۱۰۶]

    پس از دوره عباسیان، شمار مدفونان در حرم، افزایش یافت.[۱۰۷] برخی از مدفونان به‌نام، در حرم کاظمین عبارتند از:

    تک‌نگاری

    درباره حرم کاظمین آثاری به طور مستقل نوشته شده است. از آن جمله کتاب تاریخ المشهد الکاظمی، نوشته محمدحسن آل یاسین (درگذشته ۱۳۷۲ق) است. نویسنده در این کتاب به تاریخ حرم کاظمین در دوران‌های عباسیان، آل بویه، سلجوقیان، مغول، صفویان، عثمانی و قاجار پرداخته است.[۱۱۵] همچنین در بخشی وضعیت حرم را گزارش کرده است.[۱۱۶] کتاب پیوست‌هایی دارد که عبارت‌اند از فرزندان امام کاظم، نقیبان، متولیان و مدفونان در حرم و موزه آن.[۱۱۷] غلامرضا اکبری این کتاب را به زبان فارسی با عنوان تاریخ حرم کاظمین ترجمه کرده است.

    کتاب‌های تاریخ امامین الکاظمین و روضتها الشریفه نوشته جعفر النقدی(درگذشته ۱۳۷۰ق)[۱۱۸] و مشهد الکاظمین اثر مصطفی جواد از دیگر آثاری است که درباره حرم کاظمین نوشته شده است.[۱۱۹]

    پانویس

    منابع

    پیوند به بیرون

    منبع مطلب : fa.wikishia.net

    مدیر محترم سایت fa.wikishia.net لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 13 روز قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید