در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    دانش جغرافیایی چه کمکی به ما میکند

    1 بازدید

    دانش جغرافیایی چه کمکی به ما میکند را از سایت اسک 98 دریافت کنید.

    مطالعات پایه هفتم درس9تا درس 12

    سوالات درس 9                              

    1- هر مکان چه ویژگی هایی دارد؟

    ویژگیهای طبیعی، ویژگیهای انسانی.

    2- منظور از ویژگیهای طبیعی وانسانی چیست؟

    ویژگیهای طبیعی: مثل موقعیت جغرافیایی٭، نوع آب و هوا، ناهمواری ها٭، رو دها، پوششگیاهی و زندگی جانوری و... .

    ویژگی های انسانی: مثل تعداد جمعیت، فعّالیّ تهای اقتصادی، سواد، زبان، آثار تاریخی و... .

    3- دانش جغرافیا چه کمکی به ما می کند؟

    دانش جغرافیا به ما کمک م یکند که ویژگی های طبیعی و انسانی مکان های

    مختلف را بشناسیم و رابطهٔ بین این ویژگیها را بفهمیم

    4-جغرافی دانان کار خود را چگونه آغاز می کنند؟

    جغرافی دان ها معمولاً کار خودشان را با پرسشهایی دربارهٔ یک مکان آغاز می کنند و سپسدربارهٔ این پرسش ها تحقیق  می کنند تا پاسخ آنها را پیدا کنند

    5-پرسشهای جغرافیایی با چه کلماتی آغاز می شود؟

    . پرسشهای جغرافیایی با کلماتی مانند کجا؟ چرا؟ چگونه؟ چه موقع؟ و چه کسانی؟ آغاز می شود

    6-جغرافی دانان از چه ابزار و وسایلی برای شناخت محیط استفاده می کنند؟

    الف- نقشه ب- عکس ج- کره جغرافیایی د- کتاب ها وفرهنگ نامه ها و- رایانه واینترنت

    7-چرا نقشه وسیله مهمی در جغرافیا است؟

    زیرا از طریق آن اطلاعات زیادی به دست می آوریم. نقشه ها محل دقیق پدیده های طبیعی مانندکوه، رود، جنگل و پدید ههای انسانی مثل را هها، پلها، سدها و... را نشان می دهند.

    8-چند مورد از انواع نقشه ها را نام ببرید.

    نقشهٔ ناهموار یها، نقشهٔ تقسیمات کشوری )استان ها(، نقشهٔ راه ها، نقشه های گردشگری و اطلسها

    9-نقشه چیست؟

    نقشه، تصویری افقی از سطح زمین است که به نسبت مورد نیاز کوچک شده است

    10-مقیاس خطی چیست و چگونه از آن استفاده می کنند با مثال توضیح دهید.

    در زیر هر نقشه، شما خطی مشاهده می کنید که به آن مقیاس خطی می گویند و با استفاده از آنمی توانید فاصله واقعی مکان ها را روی زمین محاسبه کنید. ابتدا با خطکش فاصلهٔ مکا نها راروی نقشه اندازه بگیرید؛ برای مثال، فاصله میدان فلسطین تا خیابان انقلاب روی نقشه 3 سانتیمتر است، سپس خط کش را با همان مقدار 3 سانتی متر روی مقیاس خطی بگذارید. می بینید که 3سانتی متر روی نقشه برابر با ۶۰۰ متر روی زمین است

    11-انواع عکس هایی را که برای مطالعه و شناخت محیط در جغرافیا استفاده می شود را نام ببرید.

    الف- معمولی  ب- هوایی  ج- ماهواره ای

    12-عکس های معمولی مورد استفاده از جغرافیا چه نوع عکسهایی هستند؟

    عکسهای معمول یبا دوربین از مناظر طبیعی، شهرها، خانه ها و فعّالیتهای انسانی گرفته میشود.

    13-عکس های هوایی چه نوع عکسهایی هستند؟

    از عکسهای هوایی برای تهیهٔ نقش ههای جغرافیایی استفاده م یشود. این عکسها با دوربینهایی کهدر هواپیما نصب شده گرفته می شود.

    14-تصاویر ماهواره ای چه نوع عکسهایی هستند؟

    تصاویر ماهوار ه ا یتوسط ماهواره ها تهیه و به زمین فرستاده م یشود. از این تصاویر نیزاطلاعات زیادی دربارهٔ مکان ها به دست می آوریم.

    15-کره جغرافیایی چیست؟

    کرهٔ جغرافیایی نمونهٔ کوچکی از کرهٔ زمین است که می توان شکل واقعی بخش های مختلف سیارهٔزمین را روی آن مشاهده کرد.

    سوالات درس 10                         

    1-کشور ما ایران چند کیلومتر مربع وسعت دارد؟  

    195/648/1  کیلومتر مربع

    2-کشور ما در سال 1390  چند نفر جمعیت داشت؟

     75 میلیون نفر

    3-کشور ما در سال 1390 چند شهر  و  روستا  داشت؟

    بیش از ۱۳ ۰۰ شهر و ۵۰،۰۰۰ روستا

    4-تقسیم بندی کشور چرا و چگونه صورت گرفته است؟

    برای ادارهٔ بهتر کشور، آن را به بخشهایی تقسیم کرده اند که به آن استان  می گویند.استان به وسیلهٔ استانداری اداره می شود.هر استان نیز به چند شهرستان تقسیم میشود .در هر شهرستان تعدادی شهر و روستا وجود دارد.

    5-شهرداری چگونه موسسه ای است؟

    شهرداری مؤسسه ای است که برای ادارهٔ بهتر شهر به وجود آمده و خدماتی بهساکنان شهر ارائه می کند.

    6-وظیفه کارکنان شهرداری چیست؟

    کارکنان شهرداری تلاش می کنند تا ما در شهری زیباتر با آسایش زندگی کنیم.

     7-مهم ترین خدمات شهرداری را ذکر کنید.

    • احداث و تعمیر یا آسفالت خیابان ها، پل ها، تونل ها و پیاده رو ها برای رفت وآمد بهتر شهرنشینان

    • ایجاد فضای سبز و کاشتن درخت و نهال در مکان های مختلف شهر و احداثبوستان )پارک(، و زمین بازی کودکان

    •نظافت کوچه ها و خیابان ها و جمع آوری و دفع زباله ها

    •نظارت بر ساخت و ساز ها یعنی اگر افراد بخواهند ساختمانی برای محل سکونتیا کسب و کار خود بسازند باید از شهرداری «پروانهٔ ساختمان٭ » بگیرند.

    •ایجاد فرهنگ سرا ها و خانه های سلامت برای اوقات فراغت مردم

    •نظارت بر حمل و نقل عمومی )اتوبوس،تاکسی،مترو( برای رفت وآمد مردم

    8-شهرداری هزینه خدماتی را که به مردم ارائه می کند چگونه تأمین می کند؟

    شهرداری برای انجام این خدمات باید پول زیادی هزینه کند. شهرداری بخشی از درآمد خود را از مردم دریافت می کند. برای مثال شهرنشینان باید هرسال مبلغی بهعنوان عوارض نوسازی به شهرداری بپردازند.

    9-روستاها چگونه اداره می شوند؟

    در روستا ها، شورای اسلامی روستا وجود دارد. ریش سفیدان و افراد با تجربه ومورد اعتماد روستا دور هم جمع می شوند و برای بهتر شدن وضع روستایخودشان، اقداماتی از قبیل ساختن یا تعمیر حمام، پل، و  مدرسه، مسجد، قنات و اموردیگر، تصمیم گیری می کنند.

    10-ایران از نظر پستی و بلندی به  چند  بخش  تقسیم  می شود ؟

    الف - مرتفع و بلند ب-  پست و هموار

    11-نواحی مرتفع وبلند شمال ایران کدامند؟

    کوههای آذربایجان (شمال غرب)

    رشته کوه البرز (شمال)

    کوههای خراسان (شمال شرق)

    12-قله های آتشفشانی کوههای آذربایجان کدامند؟

    سهند – سبلان

     13-کدام رشته کوه مانند دیوار، دریای مازندران را از قسمت های داخلی کشور جدا میکند؟

    رشته کوه البرز

    14-قله های مهم رشته کوه البرز را نام ببرید.

     دماوند – توچال – علم کوه

    15-دامنه های شمالی وجنوبی البرز چه تفاوتی باهم دارند؟

    در دامنه های شمالی رشته کوه البرز که رو به دریا قرار دارد، برف و باران فراوان  می بارد. این دامنه ها پوشیده از جنگلهای انبوه است؛ به عکس، دامنه های جنوبیالبرز بدون رطوبت مانده و فقط در فصل زمستان برف و باران دریافت می کند ودر نتیجه پوشش گیاهی کمتری دارند.

    16-نواحی بلند و مرتفع غرب ایران چه نام دارد؟ جهت آن چگونه است؟ و وضعیت بارش آن را ذکر کنید.

    رشته کوه زاگرس در غرب ایران کشیده شده است و جهت آن شمال غربی  جنوبشرقی

    (       ) است.در دامنه های شمال غربی برف و باران فراوانی می بارد اما هر چه بهسمت جنوب زاگرس پیش  می رویم از میزان برف و باران کاسته می شود.

    17-قله های بلند زاگرس را نام ببرید؟

    هزار ولاله زار  -  دنا  - زرد کوه

    18-قله های بلند نواحی مرکزی  ایران را ذکر کنید.

    شیرکوه  - کرکس

    19-قله های بلند نواحی جنوب شرقی ایران را نام ببرید.

     تفتان

    20-نواحی پست وهموار ایران شمال کدام ناهمواری ها است؟

    شامل دشت ها و جلگه هاست

    21-دو دشت وسیع ایران را نام ببرید.

    دشت کویر – دشت لوت

    22-آیا همه نواحی پست و هموار ایران برای کشاورزی مناسب است؟

    برخی از دشتها به دلیل داشتن خاک مساعد و آب و هوای مناسب حاصلخیزند. جلگه ها نیز زمین های حاصلخیز و مناسبی برای کشاورزی هستند.

    23-جلگه چگونه تشکیل میشود؟

    رودها خاکها را شسته با خود حمل ودر کنار رود ویا سواحل دریا ته نشین می کنند که این آبرفتها تشکیل جلگه را میدهد که امکان رشد گیاه در این مکانها به دلیل حاصلخیز بودن خاک بسیار زیاد است.

    24-معمولا از کدام بخش از مناطق کوهستانی برای چَرای دامها استفاده می شود؟

    در کوهپایه ها یعنی زمینهایی که از یکسو به کوه ها و از سوی دیگر به دشتهامربوط میشود، علفزارهایی روییده است که از آنها به عنوان چراگاه استفاده می شود.

    25-ایران در کدام جهت قاره آسیا قرار دارد؟

    در جنوب غربی قارهٔ آسیا

    سوالات درس  11                                      

    1-زیستگاه (زیست بوم ) چیست؟

    به منطقهٔ بزرگی که در آن مجموعه ای از گیاهان و جانوران خاص زندگی می کنند،زیستگاه )زیست بوم( می گویند.

    2-مهمترین عاملی که موجب گوناگونی وتنوع زیستگاه ها در کشور شده چیست؟

    تنوع آب و هوایی

    3-وظیفه کارشناسان هواشناسی در ایستگاههای هواشناسی چیست؟

    هر روز عناصر مختلف مثل دمای هوا، میزان بارندگی، میزان رطوبت، جهت وزشباد و سرعت وزش باد را اندازه گیری می کنیم. سپس این اندازه ها را ثبت  می کنیمو روی آنها محاسباتی انجام می دهیم.

    4-مهمترین عناصر آب وهوا چیست؟

    دما  وبارش

    5-آب وهوای یک منطقه چگونه مشخص می شود؟

    با اندازه گیری میزان دما و بارش یک مکان، در طی ماه و سال می توان پی برد کهآب و هوای آنجا چگونه است.

    6-میزان دما وبارش چگونه نشان داده می شود؟

    به صورت نمودار

    7-به طور کلی ایران را می توان به چند ناحیهٔ آب وهوایی تقسیم کرد؟

    الف- معتدل و مرطوب خزری

    ب-معتدل و نیمه خشک کوهستانی

    ج- گرم وخشک داخلی

    د- گرم و شرجی سواحل جنوب

    8-ناحیه آب وهوایی معتدل ومرطوب خزری در کدام قسمت ایران واقع شده است و ویژگی آن چیست؟

    این ناحیه در کنار دریای خزر بین کوه های البرز و دریا واقع شده است و در تمامماههای سال بارندگی دارد. بنابراین، مرطوب ترین ناحیهٔ آب و هوایی ایران به شمارمیآید. البته

    میزان بارندگی از غرب به شرق این ناحیه کاهش می یابد. ناحیهٔ خزری، تابستان هاو زمستان ها ی معتدل دارد.

    9-آیا در ناحیه خزری محصولات کشاورزی نیاز به آبیاری دارند؟

    در ناحیهٔ خزری، برای کشت بیشتر محصولات کشاورزی از آب

    باران )دیم( استفاده می شود و فقط برخی از محصولات مانند برنج به آبیاری

    نیاز دارند.

    10-ناحیه آب وهوایی معتدل و نیمه خشک کوهستانی در کدام قسمت ایران واقع شده و ویژگی آن چیست؟

    این ناحیه، کوهستان های مرتفع ایران و کوهپایه های اطراف آنها را در بر میگیرد.در برخی ارتفاعات این ناحیه در هنگام زمستان برف زیادی میبارد و یخبندان هایشدید به وجود

    می آید. به همین دلیل دارای زمستان های سرد و تابستا نهای معتدل است. این

    ناحیه، با آنکه تقریباً 9 ماه از سال باران دارد، در تابستا نها خشک است

    11-چرا در ناحیه معتدل ونیمه خشک کوهستانی امکان کشت دیم وجود دارد؟

     به دلیل بارش کافی در طی سال

    12-پوشش گیاهی در ارتفاعات ناحیه معتدل و نیمه خشک کوهستانی چگونه است؟

    در ارتفاعات این ناحیه جنگلها و مراتعی سرسبز روییده است.

    13-ناحیه آب وهوایی گرم وخشک داخلی مربوط به کدام نواحی ایران می شود واین ناحیه به چه دلیل خشک است؟

    این ناحیه که شامل نواحی مرکزی ایران است تابستا نهای گرم و خشک دارد.

    خشکی این ناحیه به دلیل آن است که فقط در چند ماه از سال، آن هم به

    مقدار کم باران  می بارد. در بعضی از بخشهای این ناحیه، بیابا نهایی به وجود

    آمده است که ممکن است سا لها در آنجا باران نباریده باشد؛ مانند بیابان لوت.

    14-درناحیه گرم وخشک داخلی دما چه وضعیتی دارد؟

    در ناحیهٔ خشک داخلی ایران، اختلاف دمای شب و روز زیاد است و

    تابستا نها هوا بسیار گرم می شود.

    15-پوشش گیاهی در ناحیه آب وهوایی گرم وخشک داخلی چگونه است؟

    این ناحیه از نظر پوشش گیاهی فقیر است و تنها گیاهان خشکی پسند

    مانند درختان تاغ و گز و بوته های خاردار در آنجا قادر به رشد و نمو هستند.

    16-ناحیه آب وهوایی گرم وشرجی سواحل جنوب در کدام قسمت ایران واقع شده است؟ و ویژگی آن چیست؟

    این ناحیه در کناره های خلیج فارس و دریای عمان، از جلگه خوزستان تا بندرچابهار

    کشیده شده است. به طور کلی مناطق جنوبی ایران، تابستا نهای بسیار گرم و

    زمستا نهای ملایم دارد.

    17-چرا نواحی ساحلی جنوب ایران جزء نواحی خشک ایران است؟

    زیرا میزان بارندگی در این ناحیه بسیار کم است.

    18-چرا در نواحی ساحلی جنوب ایران حالت شرجی بوجود می آید؟

     به دلیل وجود دریا و تبخیرآب های آن نم هوا زیاد است، حالت شرجی به وجود میآید.

    19-چرا در نواحی آب وهوایی گرم وخشک داخلی وگرم وشرجی سواحل جنوب زراعت دیم امکان پذیر نیست؟

    به دلیل کم بودن میزان بارندگی

    20-چرا بارندگی در نواحی ساحلی شمال بیشتر از نواحی ساحلی جنوب است؟

    به دلیل وجود رشته کوه البرز ونفوذ هوای سرد از شمال دریای مازندران

    21-برای هر کدام از نواحی آب وهوایی ایران چند شهر نام ببرید.(نقشه صفحه 59)

    الف- معتدل و مرطوب خزری ----------  ساری - رشت

    ب-معتدل و نیمه خشک کوهستانی ------  مشهد – زنجان - کرمانشاه

    ج- گرم وخشک داخلی------------------  یزد – کرمان - زاهدان

    د- گرم و شرجی سواحل جنوب----------  بندر عباس  - بوشهر

    سوالات درس  12                                      

    1-علت تنوع زیاد گونه های گیاهی وجانوری در ایران چیست؟

    شرایط جغرافیایی ایران

    2-چند گونه گیاهی در ایران شناسایی شده است؟

    حدود 9000  گونه

    3-چند گونه حشره در ایران تخمین زده می شود؟

    حدود  60000  گونه

    4-کدام گونه های جانوری و گیاهی مخصوص ایران است ؟

    سوسن چلچراغ  - سمندر لرستانی – لاله واژگون

      

    5-مهمترین عامل ازبین رفتن برخی از گونه های گیاهی وجانوری چیست؟

    فعّالیّتهای نادرست انسا نها

    6-انسان در بهره برداری از طبیعت چگونه عمل می کند ؟ مثال بزنید.

    ما در بهره برداری از طبیعت و رفع نیا زهای خودمان باید طوری برنامه ریزی وفکر کنیم که کمترین آسیب به محیط وارد شود.

    برای مثال، کشیدن راه و ساختن خانه ها یا شهر ها، بدون تفکر و برنامه ریزی، جنگلها یا مراتع را از بین میبرد، برخی برای تأمین زغال و سوختِ درختان را قطعمیکنند.

    7-تعادل طبیعت چگونه به هم می خورد؟

    وقتی درختان جنگلی در یک ناحیه نابود  میشوند، جانورانی نیز که غذایشان را دراین جنگل ها به دست می آورند، از بین می روند و تعادل طبیعت به هم می خورد

    8-شکار بی رویه چگونه نسل بسیاری از جانوران را در خطر انقراض قرار می دهند؟

    شکار بیش از حد و صید بی رویه نیز باعث کاهش بعضی گونه های جانوری شدهاست. وقتی شکارچیان برای تفریح یا استفاده از پوست، شاخ ها و استخوان، حیواناتیمثل گورخر، آهو یا پرندگان را در یک دشت محاصره و به آنها حمله می کنند، بهتدریج نسل این گونه ها رو به کاهش

     میگذارد یا در خطر انقراض قرار می گیرد.

    9-چرا زباله ها حیات زیستگاهها را تهدید می کنند؟

    زیرا بسیاری از زباله هایی که ما تولید می کنیم، زیان آورند و سا لهای زیاد درمحیطباقی میمانند.

    10-افزایش جمعیت چگونه بر زندگی گیاهان وجانوران تأثیر بدی میگذارد؟

    هرچه جمعیت بیشتر می شود، فعّالیّت های کارخانه ای و حمل ونقل و تولید موادسمی هم بیشتر میشود. گاز های سمی که از اتومبیل ها یا کارخانه ها به هوا و آبوارد می شوند یا سم هایی که در آفت کش های کشاورزی وجود دارد، اثرات بدی برزندگی گیاهان و جانوران دارند.

    11-مهمترین دلایل حفاظت از زیستگاهها کدامند؟

    سپاسگزاری از نعم تهای خداوند

    لذت بردن از زیبای یها و تفکر در آفرینش

    حق حیات

    وابستگی موجودات زنده به یکدیگر

    فواید گیاهان و جانوران

    12-رابطه درست وصحیح با طبیعت نشانه چیست؟

    نشانه شکرگذاری از نعمت های الهی

    13-آیا تخریب زیستگاهها آرامش انسان را برهم میزند؟

    انسان از دیدن منظره های طبیعی لذت می برد. ما با دیدن جلوه های طبیعی بهعظمت آفرینش خداوند پی  میبریم. همهٔ ما وقتی اوقات فراغت خود را در دامنطبیعت میگذرانیم احساس آرامش

    بیشتری میکنیم. اگر زیستگا هها، تخریب یا نابود شوند، انسان از نعمت استفاده ودیدن این زیباییها محروم می شود.

    14-آیا انسان حق دارد در استفاده از طبیعت زیاده روی کند؟

    انسان، تنها موجود زندهٔ روی زمین نیست، سایر موجودات زنده نیز حق حیات دارندو مثل انسان، مخلوق خداوند هستند. انسان ها می توانند فقط در حدی که نیا زهایشانرا برآورده کنند، از طبیعت بهره برداری کنند و حق ندارند به دلیل زیاده روی درمصرف یا سودجویی، گو نه ها را نابود کنند.

    15-چگونه نابودی برخی از گونه های جانوری سبب نابودی جانوران می شود؟

    وقتی برخی گونه های یک زیستگاه نابود میشوند، غذای برخی گونه های دیگر کممی شود و آن گونه نیز شروع به کاهش می کند، در نتیجه تعادل زندگی در آنجا بههم می خورد.

    16-برخی از فواید گیاهان وجانوران را ذکر کنید.

    بعضی از جانوران و گیاهان منابع غذایی برای انسا نها هستند. ما از گوشت برخیدام ها یا پرندگان

    و میوه ها، غلات، سبزیجات و چای تغذیه می کنیم. بعضی از گیاهان خاصیتدارویی دارند و برای درمان بیماری ها استفاده می شوند. بخشی از دارو هایی که درداروخانه ها فروخته می شوند از عصارهٔ گیاهان به دست آمده است.

    17-مهمترین وظیفه سازمان حفاظت از محیط زیست چیست؟

    مهمترین وظیفهٔ سازمان حفاظت از محیط زیست، مراقبت از زیستگا ههای طبیعیکشور و جلوگیری از تخریب و آلودگی آنها است.

    18-مهمترین شغل در سازمان حفاظت از محیط زیست چیست؟

    محیط بانی

    19-وظیفه ومسولیت محیط بانان چیست؟

    محیط بان ها مسئول اجرای قوانین و مقررات محیط زیست در یک منطقه هستند.محیط بان ها از منطقهٔ تحت نظارت خود، بازدید میکنند و کلیه رویداد ها یافعّالیّتهایی را که موجب تخریب محیط زیست  میشوند شناسایی  میکنند.

    20-محیط بانان چه مواردی را به سازمان خود گزارش می دهند؟

    آنها ممکن است قطع درختان، بوته کنی،شکار غیرقانونی، روشن کردن آتش،آلودگی های

    محیط زیستی یا سیل و طغیان رودخانه را در یک مکان مشاهده کنند و آن را بهسازمان گزارش دهند. بدین ترتیب محیطبانان با همکاری سایر اعضای سازمان ازآلودگی و تخریب محیط زیست جلوگیری میکنند.

    21-برخی از کارهایی را که ما برای حفاظت از محیط زیست می توانیم انجام دهیم را ذکر کنید.

    نچیدن گل ها

    کاشت ونگهداری گیاهان در محیط زندگی

    قرار دادن غذا و آب برای حیوانات در زمستان

    قرار دادن باقیمانده برنج  یا  نان برای پرندگان

    کاهش مصرف کاغذ ودستمال کاغذی و جدا کردن کاغذ از زباله های تر

    نخریدن وسایل تزئینی درست شده از اعضای حیوانات

    روشن نکردن آتش در جنگل

    تماس با شهرداری یا سازمان حفاظت از محیط زیست در صورت بروز آلودگی مهم در محل زندگی

    22-منظور از منطقه حفاظت شده چیست؟

    سازمان حفاظت محیط زیست، برخی از مناطق کشور را که در آنجا حفظ و تکثیرنسل جانوران یا گیاهان اهمیت خاصی دارد، به عنوان منطقۀ حفاظت شده اعلام میکند. این منطقه ممکن است جنگل یا مرتع٭ یا دشت و کوهستان باشد.

    23-چند مورد از مناطق حفاظت شده ایران را ذکر کنید.

    برای مثال، منطقهٔ جنگلهای حَرا در آب های خلیج فارس و دشت ارژن در فارس واُشترانکوه در لرستان از مناطق حفاظت شدهٔ  کشور ما هستند.

    24-برخی از مقررات مناطق حفاظت شده را بنویسید.

    شکار و صید یا قطع درختان و از بین بردن گیاهان در این منطقه ممنوع است.

    25-اصل 50 قانون اساسی چه چیزی را مطرح می کند؟

    در جمهوری اسلامی ایران، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد بایددر

    آن حیات رو به رشدی داشته باشند، وظیفهٔ عمومی تلقی می گردد و... .

    منبع مطلب : masoudiabo.blogfa.com

    مدیر محترم سایت masoudiabo.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جغرافیا درس جهانگردی

                                                                           

         پرسش و پاسخ کلیه ی درس ها ی اجتماعی( جغرافی ، تاریخ و مدنی)

     پایه ی چهارم ابتدایی                    

                                                  جغـــــرافـــی  

                                                             درس اول : محیط زندگی ما

    1 -  آیا محیط زندگی همه ی انسان ها مثل هم است ؟   خیر ، با توجه به شرایط آب و هوایی آن منطقه ، فرق می کند .

    2 –  آیا برای شناخت محیط های دیگر می توانیم به همه جا سفر کنیم ؟  خیر ، این امکان برای همه کس تقریبا وجود ندارد .

    3 – پس  به چه وسیله ای محیط زندگی دیگران را بشناسیم ؟  با مطالعه ی جغرافیا می توانیم ازمحیط زندگی دیگران باخبر شویم .

     4 – جغرافیا چه کمکی به ما می کند ؟ به وسیله ی جغرافیا ما می توانیم محیط زندگی خود و دیگران را بشناسیم و بدانیم مردم در نقاط مختلف جهان چگونه زندگی می کنند .

    5 – به کمک جغرافیا چه اطلاعاتی از دیگر نقاط جهان به دست می آوریم ؟ از نحوه ی زندگی  ، آب و هوا ، زبان رسمی ، کار و . . . آن ها با خبر می شویم .                       

                         درس دوم : چه وسایلی به یادگیری جغرافیا کمک می کنند ؟

    1 – چه وسایلی به یادگیری جغرافیا کمک می کنند ؟  نقشه ، کره ی جغرافیا ، فیلم ، عکس و کتاب

    2 -  عکس ، چه کمکی در یادگیری جغرافیا به ما می کند ؟  عکـس هـا به مـا کمــک می کننـد تا  با  راه هـا ،  کوه هـا  ، دشت هـا   ،  رود خانه ها ، نوع گیاهان و جنگل ها ، مردمان و شیوه ی زندگی آن ها آشنا شویم .

    3 -  زمینی که ما در آن زندگی می کنیم ، به چه شکلی است  ؟ به شکل یک توپ است  که به آن کره ی زمین می گویند .

    7 – در ایران چند استان وجود دارد ؟  31   استان

                                                         

                                                                    درس سوم : نقشه

    1 - نقشه چیست ؟ شکلی است که زمین یا قسمتی از آن را با اندازه ی کوچک تر به ما نشان می دهد .

            2 - برای فهمیدن نقشه به چه چیز هایی باید توجه کنیم ؟ باید به راهنمای روی نقشه و علائم روی آن توجه کنیم .

    3 – راهنمای نقشه چه کمکی به ما می کند ؟ هر کدام از علائم مفهوم خاصی دارند که راهنما آن را برای ما توضیح می دهد .

    4 – آیا ما می توانیم نقشه ای ساده از یک شهر یا روستا و یا یک منطقه تهیّه کنیم ؟ بـلـه در صـورتی که از بالا به آن نگـاه کنیــم و در اندازه ای کوچک تر، آن را روی کاغذ  رسم کنیم ، توانسته ایم یک نقشه ی ساده تهیه کنیم . 

                         درس چهارم : چگونه جهت های جغرافیایی را پیدا کنیم ؟

    1 -  جهت های اصلی چند تاست ؟ نام ببرید .  4 تاست  ، شمال ، جنوب ، شرق و غرب

    2 – خورشید از کدام جهت طلوع می کند ؟ از جهت شرق

    3 – خورشید در چه جهتی غروب می کند ؟ در جهت غرب

    4 – دستگاهی که به وسیله ی آن جهت ها را پیدا می کنیم چه نام دارد ؟  قطب نما .

    5 – قطب به کجای کره یزمین گفته می شود ؟ به بالاترین و پایین ترین نقطه ی روی زمین قطب گفته می شود .

    ( بالاترین نقطه ی روی زمین قطب شمال و پایین ترین نقطه ی روی زمین قطب جنوب نام دارد . )

    6 -  به جز جهت های اصلی چه جهت های دیگری وجود دارد ؟ جهت های فرعی

    7 – جهت های فرعی را نام ببرید ؟ شمال شرقی  ، شمال غربی  و  جنوب شرقی ، جنوب غربی

    8 –  چرا به جهت های فرعی نیاز داریم ؟ چون همه ی مکان ها به طور دقیق در جهت های اصلی قرار نگرفته اند .

    9 -  فاصله ی بین جهت های اصلی  شمال و شرق را چه می نامند ؟ شمال شرقی

    10 -   فاصله ی بین جهت های اصلی  شمال و غرب را چه می نامند ؟ شمال غربی

    11 -  فاصله ی بین جهت های اصلی  جنوب و شرق را چه می نامند ؟ جنوب شرقی

    12 -  فاصله ی بین جهت های اصلی  جنوب وغرب را چه می نامند ؟جنوب  غربی

    13 -  در نقشه ی جغرافیا   شمال در کجای نقشه قرار دارد ؟  در بالای نقشه

    14 - در نقشه ی جغرافیا  ، جنوب در کجای نقشه قرار دارد ؟  در پایین نقشه

    15 – چرا به جهت های غیر از جهت های اصلی ، جهت های فرعی می گویند ؟ چون در فاصله ی بین دو جهت اصلی قرار دارند.

    16- در نقشه چگونه می فهمیم شرق و غرب کجاست ؟ اگر روبروی نقشه بایستیم  ، دست راست ما سمت شرق و دست چپ ما سمت غرب را نشان می دهد .

    17 – قطب نما چیست ؟ و چگونه کار می کند ؟ وسیله ای است که جهت قطب شمال وقطب جنوب زمین را به وسیله ی عقربه ی آهنربایی ( مغناطیسی ) نشان می دهد . نوک این عقربه همیشه در امتداد ( به سمت ) شمال وجنوب قرار دارد .  

                  درس پنجم : ناهمواری های ایران ( سرزمین های بلند)

    1-  رشته کوه چیست ؟ به کوه هایی که مانند زنجیر به یکدیگر متصل هستند ، رشته کوه می گویند .

    2 -  چند رشته کوه در کشور عزیزمان ایران وجود دارد ؟ نام ببرید .  دو رشته کوه  ، رشته کوه  البرز و  رشته کوه  زاگرس

    3 – قلّه به چه جایی می گویند ؟ به بلندترین نقطه ی کوه قلّه می گویند .

    4 – پستی و بلندی های زمین را چه می گویند ؟ ناهمواری

    5 – بلند ترین قلّه در رشته کوه البرز چه نام دارد ؟ و ارتفاع آن چند متر است ؟  قلّه ی دماوند که 5610 متر ارتفاع دارد .

    6 -  ارتفاع یک قلّه را چگونه حساب می کنند ؟ ارتفاع را با متر و از سطح دریا حساب می کنند .

    7 – دو قلّه از قلّه های رشته کوه زاگرس را نام ببرید ؟ قلّه های زرد کوه و دنا  

    8 – در شمال غرب ایران چه کوه هایی وجود دارد ؟ کوه های سهند و سبلان

    9 -  کوه پایه به چه جایی گفته می شود ؟ به زمین های پایین کوه ، کوه پایه می گویند .

    10 –  رشته کوه البرز در کدام قسمت ایران قرار دارد ؟  شمال ایران

    11 – در غرب و جنوب غربی ایران کدام رشته کوه قرار دارد ؟ رشته کوه زاگرس

    12 – شهر ها و روستا ها بیشتر در در چه نقاطی قرار گرفته اند ؟  در کوه پایه ها  

    13  -  رنگ قهوه ای  در نقشه ، نشان دهنده ی چه مکان هایی است ؟ کوه ها

    14 - مهم ترین و بزرگترین شهری که در کوهپایه ی البرز قرار دارد ، چه شهری است ؟ تهران

    15 – به جز قلّه ی دماوند چه قلّه های دیگری در رشته کوه البرز قرار دارد ؟ قله های سبلان و علم کوه

    16 –  آیا پستی ها و بلندی ها در همه جای ایران یکسان است ؟ خیر

    17 – آیا به جز رشته کوه البرز و رشته کوه زاگرس ، کوه های دیگری را می شناسید ؟ بله ، در قسمت های شرقی و داخلی (مرکزی ) هم کوه های دیگری وجود دارد .

                   

                  درس ششم : نا همواری های ایران ( سرزمین های پست )

    1 - دشت را شرح دهید ؟ به زمین های هموار دشت می گویند .

    2 -  در کدام دشت ها ، شهر ها و روستا های فراوانی وجود دارد ؟ دشت هایی که خاک آن ها حاصل خیز است و کشاورزی در آن رونق دارد .

    3 -   دشت های وسیع ایران را نام ببرید ؟ دشت لوت و دشت کویر که در قسمت شرقی و  مرکزی ایران قرار دارد .

    4 – جویبار چیست ؟ در کوهستان ها برف فراوان می بارد ، پس از گرم شدن هوا این برف ها آب می شوند و از جاری شدن آب بر روی زمین جویبار پدید می آید .

    5 – رود چیست ؟ از به هم پیوستن چند جویبار ،  رود تشکیل می شود .

    6 - آبرفت چیست ؟ به شن و ماسه و گل و لایی که رود ها به همراه می برند و در جایی دیگر ته نشین می شود آبرفت

    می گویند.

    7 – شن و ماسه ها چگونه به وجود می آیند ؟ رود ها و جویبار ها پیوسته ،  دامنه ی کوه ها را می شویند و سنگ های بزرگ و کوچک را با خود می غلتانند ، از برخورد سنگ ها  به یکدیگر شن و ماسه ی فراوان تولید می شود ،

    8 -  جلگه چگونه به وجود می آید ؟  از ته نشین شدن و انباشته شدن آبرفت ها در طول سالیان دراز جلگه پدید می آید .

    9-  جلگه ها در کجا به وجود می آیند ؟ در نزدیکی دریا و کنار رود ها

    10 -  چرا بسیاری از شهرها وروستا ها در دشت ها به وجود آمده اند ؟ چون خاک این دشت ها که از ْآبرفت رود ها به وجود آمده است  ، بسیار حاصل خیز بوده و برای کشاورزی مناسب هستند .

    11 – دشت ها چند نوع هستند ؟ دو نوع ، دشت های حاصل خیز و دشت های غیر حاصل خیز

    12 – نام چند جلگه که در کناره های دریای خزر قرار دارند نام ببرید ؟ گیلان  ، مازندران  ، گرگان و مغان

    13 – آیا در کناره های خلیج فارس هم جلگه ای را می شناسید ؟  بله ، جلگه ی خوزستان و جلگه ی کناره ی خلیج فارس

                                                       

                                                            درس هفت : آب و هوا چیست ؟

    1 – دماسنج چیست ؟ وسیله ای است که با استفاده از آن میزان گرمی و سردی هوا را اندازه می گیرند .

    2 – آیا دمای هوا همیشه یکسان است ؟ خیر در فصل های مختلف وحتی زمان ها و مکان های گوناگون دمای هوا متنوع است .

    3 – هوا در هنگام صبح و شب چگونه است ؟ چرا ؟ خنک است . به خاطر نبود خورشید

    4 – در چه زمانی هوا گرم تر است ؟ چرا ؟ هنگام ظهر ، چون خورشید در وسط آسمان است و مستقیم  می تابد .

    5 -  مقدار بارش باران را چگونه اندازه می گیرند ؟  به وسیله ی دستگاهی به نام باران سنج

    6 -  گرم ترین و سرد ترین ماه های سال را در شهر یزد نام ببرید ؟ تیرماه و مرداد ماه گـرم ترین  ماه ها و دی مـاه ســرد تــرین ماه های سال هستند .

    7 – مقدار بارش باران در یزد در کدام ماه بیشتر است ؟  فروردین ماه و اسفند ماه

    8 – ماه های خشک سالی در شهر یزد را نام ببرید ؟ خرداد ، تیر ، مرداد ، شهریور و مهر

    9 -  به چه نوع آب و هوایی ، آب و هوای گرم و خشک می گویند ؟ به مناطقی که در بیشتر ماه های سال ، باران کم می بارد و هوای گرم دارند ، ناحیه ی آب و هوایی گرم و خشک می گویند .

                                                            .......    ادامه دارد

    منبع مطلب : 171391.blogfa.com

    مدیر محترم سایت 171391.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جغرافیا

    جغرافیا

    جُغرافی یا جُغرافیا (از عربی، اصل آن از یونانی باستان: γεωγραφία تلفظ: ژئوگرافیا) (برابرهای فارسی: گیتاشناسی و زمین‌نگاری)[۱] یک شاخه از علم است که خشکی‌ها، ویژگی‌ها، ساکنان و پدیده‌های زمین را مطالعه می‌کند. گیتاشناسی یا ژئوگرافی در ایران و در دوران مدرن یک علم وارداتی بوده‌است و پایداری و ماندگاری آن نتیجه کوشش‌های دو استاد جغرافیا محمدحسین پاپلی یزدی در مجله تحقیقات جغرافیایی[۲] و پروفسور حسین شکویی با دو اثر ارزشمند در فلسفه جغرافیا[۳][۴] و دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری[۵]و پروفسور سیروس سهامی[۶][۷] می‌باشد. جغرافیا در تعریف در میان کلیه علمای این علم مورد بحث و جدل است و هنوز یک اجماع در جغرافی صورت نگرفته‌است؛ و همواره با مطالعه تاریخ علم جغرافیا به تعاریف مختلفی برمی‌خوریم که دال بر پویایی جغرافیا است؛ ولی نکته اصلی در همه این تعاریف تکیه بر مفاهیم اصلی گیتاشناسی از حمله فضا،[۸] مکان،[۹] زمان، فاصله، و مقیاس است؛ بنابراین جغرافیایی انسانی هم تعریف دقیقی ندارد." تنها کسانی می‌توانند در مورد تعاریف جغرافیایی اظهار نظر کنند که مقاله ای در سطح جهانی یا مجلات علمی و پژوهشی داشته باشند که مبتنی بر تحقیق باشد. برخی از پیشروان گیتاشناسی در ایران پروفسور مصطفی مؤمنی[۱۰] و پروفسور یداله فرید[۱۱] بودند.

    نخستین شخصی که از واژهٔ «ژئوگرافی» استفاده کرد، اِراتوستن (۲۷۶–۱۹۴ پ.م.) بود که شامل کلمات GEO (زمین) و GRAPHY (نگاری) است، او علم جغرافیا را "علم مطالعه زمین به عنوان جایگاه انسان تعریف می کند."

    چهار سنت تاریخی در پژوهش‌های جغرافیایی عبارت است از: واکاوی (تجزیه و تحلیل) مکانی، پدیده‌های طبیعی و انسانی (جغرافیا به عنوان بررسی‌ای در بارهٔ پراکندگی)، مطالعات منطقه‌ای (اماکن و مناطق)، مطالعهٔ انسان و رابطهٔ او با زمین، و پژوهش در علوم زمین است. با این وجود، جغرافیای نوین نظم و انضباطی همه‌فراگیر است که در درجهٔ نخست به دنبال درک زمین و همهٔ پیچیدگی‌های انسان و طبیعت بوده و تنها منحصر به چیزها و جایشان نیست، بلکه در مورد آن که چگونه تغییر کرده و خواهند کرد نیز می‌باشد.

    جغرافیا یا زمین‌نگاری به عنوان «پلی میان انسان و علوم فیزیکی»، به دو شاخهٔ اصلی جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی تقسیم شده‌است. جغرافیا را می‌توان همان‌طور که ویدال دولابلاش بیان کرده علم روابط متقابل انسان و طبیعت دانست. وی بیان می‌کند که طبیعت امکان‌هایی را در اختیار انسان قرار می‌دهد و انسان براساس فرهنگش از آنها بهره‌برداری می‌کند، البته باید توجه داشت که در دهه‌های اخیر انتقادهای بسیاری به این تعریف وارد شده‌است و امروزه اقتصاد سیاسی، مفهوم بازساخت، اقتصاد بازار آزاد در مرکز همه تعاریف جغرافیایی قرار گرفته‌است.[۱۲]

    پیش‌گفتار[ویرایش]

    جغرافی‌دانان به گونه‌ای سنتی، عده‌ای نقشه‌نگار که به بررسی نام مکان‌ها و تعدادشان می‌پردازند، به نظر می‌رسند. اگر چه بسیاری از جغرافی‌دانان در مکان‌نامی (ذکر نام‌های نواحی) و نقشه‌نگاری آموزش دیده‌اند، ولی این کار پیشهٔ اصلی‌شان نیست. جغرافی‌دانان به بررسی پراکندگی مکانی و زمانی پدیده‌ها، فرایندها، ویژگی‌ها و هم‌چنین برهم‌کنش انسان و محیط زیست او به عنوان اثر فضا و مکانِ تحت تأثیر موضوعات مختلف از جمله اقتصاد، بهداشت، آب و هوا، گیاهان و جانوران، می‌پردازند؛ از این رو جغرافیا دانشی میان‌رشته‌ای و فرا رشته‌ای است.

    جغرافیا در یک چینش می‌تواند به‌طور گسترده به دو شعبهٔ اصلی تقسیم شود: جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی. اولی تا حد زیادی بر معماری و چگونگی ایجاد فضا متمرکز است -که با انسان مشاهده و مدیریت می‌شود و نیز نفوذ او فضا و مکان به خاطر به‌کارگیری و چنگ‌اندازی‌اش به آن می‌فرساید. دومی به بررسی محیط زیست طبیعی و چگونگی به وجود آمدن و تداخل آب‌وهوا، پوشش گیاهی و چرخهٔ زیستی، خاک، آب، و ژئومورفولوژی می‌پردازد. به عنوان برآیندی از این دو زیرحوزه و با استفاده از روش‌های متفاوت، حوزهٔ سومی پدید آمده‌است که جغرافیای زیست‌محیطی نام دارد.

    شاخه‌های دانش جغرافیا[ویرایش]

    توسعه‌ی جغرافیا باعث شده که در آن، دو شاخه اساسی پدید آید. شاخه عمومی (سیستماتیک) که در آن عناصر مختلف جغرافیا مورد بررسی قرار می‌گیرند و بیشتر اطلاعات مورد نیاز خود را از علوم طبیعی و اجتماعی می‌گیرد. در حالیکه در شاخه دیگر آن، شاخه منطقه‌ای یا ناحیه‌ای با نواحی معین و متنوع سروکار دارد. اما این دو شاخه آنچنانکه بر آنان تأکید می‌شود دو شاخه مجزا از هم نیستند. این دو شاخه جغرافیا انتهای دو دوره تسلسلیِ ساده جغرافیا را نشان می‌دهند که در آنها جغرافیای ناحیه‌ای و عمومی به صور مختلف در هم آمیخته‌اند.[۱۳]

    جغرافیای عمومی[ویرایش]

    جغرافیای طبیعی روی جغرافیا از نگاه علوم زمین تمرکز دارد و هدفش درک فیزیکی سنگ‌کره، آب‌کره، هواکره، خاک‌کره و الگوهای جهانی گیاگان و زیاگان (زیست‌کره) است.

    جغرافیای انسانی شاخه‌ای از جغرافیا است که متوجه بررسی الگوها و فرایندهایی است که برهم‌کنش انسان با محیط‌های جورواجور را شکل می‌دهد، که شامل جنبه‌های انسانی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، و اقتصادی می‌باشد. در حالی که توجه عمدهٔ جغرافیای انسانی به چشم‌انداز فیزیکی زمین نیست (نگاه کنید به جغرافیای فیزیکی) به سختی امکان‌پذیر است که هنگام بحث دربارهٔ جغرافیای انسانی، به چشم‌اندازهای فیزیکی -که در فعالیت‌های انسان نقش بسیاری دارد- اشاره‌ای نکرد، که جغرافیای زیست‌محیطی دارد به عنوان پیوندی میان این دو پدیدار می‌گردد. جغرافیای انسانی می‌تواند به بسیاری از مقوله‌های گسترده تقسیم شود؛ مانند:

    گرایش‌های مختلفی برای بررسی جغرافیای انسانی نیز در درازنای زمان به وجود آمده و عبارت است از:

    جغرافیای زیست‌محیطی شاخه‌ای از جغرافیا است که به توصیف جنبه‌های فضایی از تعامل میان انسان و جهان طبیعی می‌پردازد و نیازمند درک درستی از جنبه‌های سنتی جغرافیای فیزیکی و انسانی، و نیز روش‌هایی که در آن جوامع انسانی محیط زیست را درک کنند، می‌باشد. جغرافیای زیست‌محیطی در جایگاه پلی میان جغرافیای انسانی و فیزیکی، و در نتیجه هم‌افزایی تخصص از این دو زیرحوزه است. علاوه بر این، هم‌بستگی انسان با محیط زیست به عنوان یک پیامد جهانی شدن و دگرگونی‌های فناوری تغییر کرده، و روی‌کرد تازه‌ای برای درک رابطهٔ پویا و تغییرات، مورد نیاز بوده‌است. نمونه‌هایی از زمینه‌های پژوهشی در جغرافیای زیست‌محیطی عبارت است: از مدیریت بحران، مدیریت محیط زیست، توسعهٔ پایدار، و بوم‌شناسی سیاسی.

    علوم نقشه‌برداری شاخه‌ای از جغرافیا است که پس از انقلاب کمّی در جغرافیا در اواسط دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی پدید آمده‌است. علوم نقشه‌برداری شامل بهره‌گیری از روش‌های سنتی فضایی مورد استفاده در نقشه‌نگاری و عارضه‌نگاری (توپوگرافی) و کاربردشان در رایانه می‌باشد. دانش نقشه‌برداری با استفاده از روش‌هایی مانند سامانهٔ اطلاعات مکانی (سام) و دورکاوی (سنجش از دور) دارای حوزهٔ مشتکی گسترده با بسیاری از رشته‌های دیگر است. علوم نقشه‌برداری هم‌چنین به باززیستی (تجدید حیات) برخی گروه‌های جغرافیایی انجامید، به ویژه در حین دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی و در شمال آمریکا که در آن زمینه داشت افول می‌کرد. دانش نقشه‌برداری محدودهٔ گسترده‌ای از زمینه‌های درگیر با واکاوی فضایی، از قبیل نقشه‌نگاری، سامانهٔ اطلاعات مکانی (سام یا جی‌آی‌اس)، دورکاوی و سامانهٔ موقعیت‌یابی جهانی (جی‌پی‌اس) را در بر می‌گیرد.

    جغرافیای منطقه‌ای[ویرایش]

    جغرافیای منطقه‌ای شاخه‌ای از جغرافیا است که مناطقی با هر اندازه را در سراسر کرهٔ زمین بررسی می‌کند و خصوصیت توصیفی رایجی دارد. هدف اصلی فهمیدن یا معنی کردن یکتایی یا ویژگی یک منطقهٔ خاص است که از طبیعت و عناصر انسانی شکل گرفته‌است. هم‌چنین به تقسیم اراضی که شیوه‌های مناسب محدودسازی فضا به مناطق را پوشش می‌دهد نیز توجه می‌شود. جغرافیای منطقه‌ای هم‌چنین به عنوان روی‌کردی خاص برای دانش‌آموختن در رشتهٔ علوم جغرافیایی در نظر گرفته می‌شود (مانند جغرافیای انتقادی یا کمّی)

    زمینه‌های مرتبط[ویرایش]

    فنون و روش‌ها[ویرایش]

    همان‌طور که روابط متقابل مکانی کلیدهای این علوم مختصر هستند، نقشه‌ها نیز ابزاری کلیدی اند. نقشه‌نگاری سنتی با روی‌کردی تازه‌تر به واکاوی جغرافیایی، سامانه‌های اطلاعات مکانی (سام) مبتنی بر رایانه پیوسته‌است. در مطالعهٔ ایشان، جغرافی‌دانان از چهار روش وابسته استفاده می‌نمایند:

    نقشه‌نگاری[ویرایش]

    نقشه‌نگاری نمایش سطح زمین با استفاده از نمادهای انتزاعی است (نقشه‌سازی). اگرچه زیررشته‌های دیگر جغرافیا برای ارایهٔ تجزیه و تحلیل‌هایشان به نقشه‌ها تکیه می‌کنند، ولی ساخت واقعی نقشه‌ها به اندازهٔ کافی مجرد هست که بتوانیم جداگانه در نظر بگیریمش. نقشه‌نگاری از گردهمایی پیش‌نویس فنون به صورت دانش واقعی سر برآورده‌است. نقشه‌کشان باید روان‌شناسیِ شناختی و کارپژوهی (ارگونومی) را بیاموزند تا بفهمند چه نمادهایی بیشترین اثر را در جابه‌جایی اطلاعات زمین دارا است، و روان‌شناسی رفتاری را بیاموزند تا کسانی را که از نقشه‌هایشان استفاده می‌کنند را به اثرپذیری از اطلاعات وادارند. ایشان باید زمین‌سنجی و ریاضیات نسبتاً پیش‌رفته را یاد بگیرند تا بدانند چگونه شکل زمین بر واپیچش (اعوجاج) نمادهای پیش‌دیدهٔ نقشهٔ هموار برای مشاهده تأثیر می‌گذارد. بی‌جنجال می‌توان ادعا کرد که نقشه‌نگاری دانه‌ای است که از کشتزار بزرگ‌تر جغرافیا رُسته‌است. بیشتر جغرافی‌دانان بیان خواهند کرد که شیفتگی دوران کودکی به نقشه‌ها در حقیقت پیش‌گویی گرایش ایشان به این زمینه بوده‌است.

    سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی[ویرایش]

    سامانه اطلاعات جغرافیایی (جی‌آی‌اس) به جمع‌آوری اطلاعات پیرامون زمین، برای بازیابیِ خودکار توسط یک رایانه، با دقتی مناسب به منظور توختن (کسب) اطلاعات، رسیدگی می‌کند. افزون بر زیررشته‌های دیگر جغرافیا، کارآزمودگان سام باید با علوم رایانه و سامانه‌های دادگانی (پایگاه‌داده‌ای) آشنا باشند. سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی انقلابی در زمینه‌ی نقشه‌نگاری ایجاد کرد؛ هم‌اکنون تقریباً تمام نقشه‌سازی را با کمک گونه‌ای از نرم‌افزار سام انجام می‌دهند. هم‌چنین سامانه اطلاعات جغرافیایی دانش بهره‌گیری از نرم‌افزار و فنون آن را برای نمایش، واکاوی و پیش‌بینی روابط مکانی هدایت می‌کند. در این زمینه، «جی‌آی‌اس» به معنی «دانش اطلاعات جغرافیایی»[۱۵] می‌باشد.

    دورکاوی (سنجش از دور)[ویرایش]

    دورکاوی یا سنجش از دور، دانش به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد ویژگی‌های زمین از طریق اندازه‌گیری‌های از دور می‌باشد. داده‌های دورکاویده در اشکال مختلف مانند تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و داده‌های به‌دست‌آمده از حسگرهای دستی، تولید می‌شود. جغرافی‌دانان به منظور: الف) عرضه‌ی اطلاعات متنوع در نوعی از پیمانه‌های فاصله‌ای (محلی به جهانی)، ب) گردآوردن نگرشی اجمالی از ناحیهٔ مورد علاقه، پ) دست‌رسی به پایگاه‌های دوردست یا بیرون از دست‌رس، ت) فراهم ساختن اطلاعات طیفی نامریی طیف الکترومغناطیس، و ث) آسان کردن بررسی چگونگی تغییر سیما و ناحیه‌ها در درازای زمان، به‌طور فزاینده از داده‌های دورکاویده برای به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد سطح زمین، اقیانوس‌ها و هواکره استفاده می‌کنند. داده‌های دروکاویده ممکن است آزادانه، یا پیوسته با دیگر لایه‌های داده‌های رقمی واکاوَند (مثلاً در یک سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی) تحلیل شود.

    روش‌های کمّی جغرافیا[ویرایش]

    زمین‌آمار با واکاوی داده‌های کمی به ویژه استفاده از روش آماری جهت یابش پدیده‌های جغرافیایی، سر و کار دارد. زمین‌آمار همه‌جا و در زمینه‌های گوناگون استفاده شده‌است، از جمله: آب‌شناسی، زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی (زمین‌ریخت‌شناسی)، اکتشاف نفت، واکاوی آب‌وهوا، برنامه‌ریزی شهری، آمایش و همه‌گیرشناسی. پایهٔ ریاضی زمین‌آمار از تحلیل خوشه‌ای، واکاوی تفکیک کنندهٔ خطی و آزمون آماری نافراسنجی (غیرپارامتری)، و موضوعات دیگر برگرفته شده‌است. کاربردهای زمین‌آمار به شدت در سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی استفاده می‌شود، به خصوص برای درون‌یابی نقاط نسنجیده. جغرافی‌دانان سهم به‌سزایی در روش‌های فنون کمّی نشان دادند.

    روش‌های کیفی جغرافیا[ویرایش]

    روش‌های کیفی جغرافیایی یا قوم‌نگاشتی؛ روش‌های پژوهش، را بشرجغرافی‌دانان استفاده می‌کنند. در جغرافیای فرهنگی، به‌کارگیری فنون پژوهش کیفی، سنتی است که نیز در مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی از آن استفاده می‌کنند. مشاهدهٔ همراه با مشارکت و مصاحبه‌های عمقی و موشکافانه، داده‌های کیفی را برای بشرجغرافی‌دانان فراهم می‌کند.

    تاریخچهٔ جغرافیا[ویرایش]

    جغرافیا در طول تاریخ خویش تحول یافته و اشکال گوناگون به خود گرفته است. برخی نتایج توسعه و گسترش این علم، قابل تشخیص است. کشف سرزمین‌های نو و نقشه‌کشی بعد از توصیفات تجربی و تحلیل و ترکیب مطالب و اطلاعات به‌دنبال توضیحات، و بالأخره تعریف و پیشگویی یکی پس از دیگری آمده‌اند.[۱۳]

    این اندیشه از آناکسیماندر(۱۲۳۱/۳۲ – ۱۱۶۶/۶۷ سال پیش از هجرت)، که واپسین نویسندگان یونانی به بنیان‌گذار واقعی جغرافیا مطرحش نمودند-، از طریق پاره‌ای از بازگویی‌های جانشینان او به ما رسیده‌است. آناکسیماندر را به نوآوری شاخص‌ها (ابزار ساده و کارآمد یونانی که اندازه‌گیری اولیه از عرض جغرافیایی را انجام داد) می‌شناسند. تالس و آناکسیماندر هم‌چنین به پیش‌گویی گرفت‌ها معروف اند. شالودهٔ جغرافیا را می‌توان در فرهنگ‌های دیرینه، از قبیل چین باستان، سده‌های میانه و دوران باستان ردیابی کرد. یونانیان نخستین بار جغرافیا را با هر دو سرفصل هنر و دانش یافته‌بودند و این را با نقشه‌نگاری، فلسفه، ادبیات و ریاضیات به دست آورده‌اند. بحث‌های گرمی در بارهٔ این که نخستین بار کی داوی کرد که زمین گرد می‌باشد، هست؛ که به اعتبار یا مراجعه به پارمنیدس، فیثاغورث یا اناکساغورث می‌شود گفت هر کدامشان با بهره‌گیری از توضیح گرفت‌ها توانست ثابت کند که زمین گرد است. با این وجود، او همانند بسیاری از معاصرانش بازهم باور داشت که زمین یک لوح هموار است. یکی از نخستین برآوردهایی که شعاع زمین را تخمین می‌زند را اراتوستن به جا هشتهاست.

    نخستین سامانهٔ خیلی دقیق خطوط دستگاه مختصات جغرافیایی به هیپارخوس (ابرخس) منسوب است. او دستگاه مبنای شصت‌تایی را به کار بست که از ریاضیات بابلی برگرفته شده‌بود. وی مدارها و نصف النهارها را به °۳۶۰، و هر درجه به '۶۰ تقسیم‌بندی کرد. او برای اندازه‌گیری طول جغرافیایی در محل‌های مختلف روی زمین، پیش‌نهاد کرد از گرفت‌ها برای تعیین اختلاف زمانی نسبی استفاده کنند. نقشه‌کشی گستردهٔ رومیان به خاطر کاوش‌هایشان در زمین‌های جدید، بعدها سطح بالای اطلاعاتی‌ای را برای بتلمیوس به منظور ساخت اطلس‌های مو شکافانه گرد هم آورد. وی با استفاده از دستگاه شبکه‌ای روی نقشه‌هایش و اتخاذ طول ۹۰/۹۲ کیلومتر به ازای هر درجه، کار هیپارکوس را پیش‌برد.

    جغرافیا در ایران باستان[ویرایش]

    از بررسی و تحقیق ایرانیان قدیم در جغرافیا اطلاع زیادی در دست نداریم. دیرین‌ترین سندی که در این باره موجود است قسمت‌های بازمانده اوستا است که در پاره‌ای از بخش‌های آن اشاره‌هایی به وضع یا نام برخی سرزمین‌ها و دریاها و کوه‌ها و رودها رفته و در فرگرد یکم کتاب وندیداد[۱۶] از شانزده کشور آفریدهٔ اهورامزدا سخن به میان آمده‌است، ولی چون قسمت‌های علمی اوستا از میان رفته‌است در این باره بیش از این اطلاعی به دست نمی‌آید. پس از آن در سنگ نبشتهٔ بغستان (بیستون) به نام کشورهایی که داریوش می‌گوید بر آن‌ها فرمان‌روایی داشته‌ام برمی‌خوریم و از همین قبیل اطلاعات مختصر و جزئی در برخی از نوشته‌های یونانیان نیز مشاهده می‌شود. از روزگار ساسانیان نیز علاوه بر آنچه جسته‌گریخته در ضمن بعضی از کتب آن دوران آمده و به دست ما رسیده ‚ کتاب مستقل شهرستان‌های ایرانشهر که در آن نام و شرح مختصر شهرهای ایران و برخی از روایات افسانه‌ای دربارهٔ آن‌ها آمده، در دست است و به فارسی نیز ترجمه شده‌است.[۱۷][۱۸]

    جغرافیا در تمدن اسلامی[ویرایش]

    در خلال سده‌های میانه، سرنگونی فرمان‌روایی روم به تغییر درروند تکامل جغرافیای از اروپا به جهان اسلام انجامید. جغرافی‌دانان مسلمان مانند شریف ادریسی نقشه‌های مبسوط جهان (از قبیل کتاب‌الرجاری) را درست کردند، در حالی که جغرافی‌دانان دیگر مانند یاقوت حموی، ابوریحان بیرونی، ابن بطوطه و ابن خلدون حساب دقیقی از سفرهایشان و جغرافیای مناطقی که دیده بودند، دست و پا کردند. محمود کاشغری جغرافی‌دان ترک، نقشهٔ جهان را بر پایهٔ یک زبان کشید، و بعد از او پیری رئیس این کار را انجام داد (نقشهٔ پیری رئیس). افزون بر این، دانشمندان مسلمان کارهای پیش از رومیان و یونانی‌ها را ترجمه و تفسیر نمودند، و بیت الحکمه را به این منظور در بغداد راه انداختند. ابو زید بلخی دانشمند ایرانی، در آغاز از نقشه‌برداری زمینی در بغداد، مدرسهٔ بلخ را درون بلخ بنیان نهاد. «سهراب» جغرافی‌دان مسلمان در میانه‌های سدهٔ چهارم خورشیدی، سرگرم کتابی بود دربارهٔ مختصات جغرافیایی، حاوی دستورالعمل برای ساخت نقشهٔ مستطیلی جهان، با طرح نمایش تصویر استوانه‌های هم‌فاصله. در اواخر سدهٔ چهارم و اوایل سدهٔ پنجم خورشیدی، ابن سینا علل زمین‌شناختی کوه‌ها را در کتاب شفا (۴۰۵/۶ خورشیدی) برانگاشت.

    ابوریحان بیرونی (۳۵۲–۴۲۷ خورشیدی) نخستین بار طرح نمایش تصویرِ هم‌سمتِ (سمت در برابر ارتفاع در دستگاه نجومی) دارای مسافت مساوی قطبی را از کره آسمان شرح داد. هنگامی که پای نقشه‌برداری شهرها و اندازه‌گیری فواصل میانشان وسط می‌آمد، او به عنوان ماهرترین فرد شناخته‌شده‌بود که در شهرهای بسیاری در خاور میانه و شبه‌قارهٔ هند این کار را انجام داده‌بود. وی هم‌چنین به هنگام اندازه‌گیری ارتفاع کوه‌ها، ژرفای دره‌ها و پهنای افق فنون مشابه را گسترش بخشید، و موضوع جغرافیای انسانی و سکنه‌پذیری سیارهٔ زمین را مطرح نمود. وی مسکونی بودن تقریباً یک چهارم از سطح زمین برای بشر را برانگاشت؛ هم‌چنین عرض جغرافیایی کاث (کاج، کاظ یا کات، از شهرهای دیرینهٔ در خوارزم) را با استفاده از بیشینهٔ بلندای خورشید محاسبه کرد، و معادله‌های پیچیدهٔ زمین‌سنجشی را به منظور محاسبهٔ دقیق محیط زمین واگشود، که به اندازه‌های امروزین محیط زمین خیلی نزدیک بود. او شعاع زمین را ۶۳۳۹٬۹ کیلومتر برآورد که تنها ۸/۱۶ کیلومتر کمتر از مقدار کنونی ۶۳۵۶٬۷ کیلومتر می‌باشد. در مقایسه با پیشینیانی که محیط زمین را با نشانه‌روی هم‌زمان خورشید از دو محل مختلف اندازه گرفتند، بیرونی روش تازه‌ای را بر پا کرد که با استفادهٔ محاسبات مثلثاتی بر پایهٔ زاویهٔ میان یک دشت و بر فراز کوه بود -که اندازه‌گیری‌های دقیق‌تری از محیط زمین را نتیجه داد- و انجام این کار را با یک شخص برای اندازه‌گیری از یک موقعیت انجام‌پذیر ساخت. او هم‌چنین بررسی‌ای از طرح نمایش تصویر نقشه، نقشه‌نگاری، منتشر کرد که شامل روشی برای نمایش نیم‌کره در صفحه بود.

    جرجی زیدان در تاریخ تمدن اسلام ذیل جغرافیا می‌آورد: «لفظ جغرافی می‌رساند که این علم را عرب وضع نکرده اما چون جغرافی به تاریخ مربوط است و چون عرب‌ها به واسطهٔ مقتضیات شریعت اسلام پیش از ترجمهٔ جغرافی به زبان عربی کتاب‌هایی در توصیف راه‌ها و شهرها نگاشته‌اند، لذا در این‌جا از جغرافی اسلامی هم اسمی می‌بریم.»[۱۸]

    جغرافیا پس از اسلام[ویرایش]

    عصر کاوش اروپا در سده‌های نهم و دهم و یازدهم، جایی که یابندگان اروپایی همانند کریستف کلمب، مارکوپولو و جیمز کوک بسیاری از زمین‌های جدید را یافتند و محاسبه کردند، اشتیاقی تازه برای ریزه‌کاری‌های دقیق جغرافیایی، و شالودهٔ نظریه‌های خام در اروپا باز زنده شد. مشکلی که با جغرافی‌دانان و کاوشگران روبه‌رو شد، پیدا کردن طول و عرض یک مکان جغرافیایی بود. اگرچه مشکل عرض جغرافیایی مدت‌ها پیش حل شده‌بود، ولی طول جغرافیایی هم‌چنان بازمانده بود؛ توافق بر سر نصف‌النهار صفر درجه تنها بخشی از مشکل بود. جان هریسون با نوآوری زمان‌سنج اچ۴ در سال ۱۱۳۸/۹ خورشیدی مشکل حل کرد، و بعداً در سال ۱۲۶۳در فراهمایی جهانی مریدین، نصف‌النهار گرینویچ به عنوان نصف النهار صفر اتخاذ شد.

    جغرافیا در سده‌های دهم و یازدهم و دوازدهم خورشیدی به عنوان یک زمینهٔ دانشی جدا به رسمیت شناخته و بخشی از برنامهٔ درسی دانشگاه‌های اروپا به‌ویژه پاریس و برلین شد. گسترش بسیاری از جوامع اطلاعاتی جغرافیایی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم خورشیدی بر پایهٔ جامعهٔ اطلاعاتی جغرافیایی، انجمن جغرافیایی پادشاهی (بریتانیا) در سال ۱۲۰۸/۹ خورشیدی، جامعه جغرافیایی روسیه در سال ۱۲۲۳/۴ خورشیدی جامعه جغرافیایی آمریکا در ۱۲۲۹/۳۰ خورشیدی و انجمن جغرافیای ملی (آمریکا) در سال ۱۲۶۶/۶۷ خورشیدی، در سال ۱۱۹۹/۲۰۰ خورشیدی نمایان شد. اثرگذاری امانوئل کانت، الکساندر فون همبولت، کارل ریتر و پول ویدال دلا بلاش را می‌توان نقطه عطف اصلی جغرافیا در انتقال از فلسفه به علم دانست.

    طی دو سدهٔ گذشته، پیش‌رفت در فناوری مانند رایانه، به گسترش علوم نقشه‌برداری و راه و رسمی تازه انجامید، همانند مشاهدهٔ همراه مشارکت و زمین‌آمار که این شیوه‌های تازه در جغرافیای امروزی به کار رفته‌است. در غرب در طول سده‌های سیزدهم و چهاردهم، نظم و انضباط جغرافیا دست‌خوش چهار مرحلهٔ اساسی شد: جبر محیط زیست، جغرافیای منطقه‌ای، انقلاب کمّی و جغرافیای انتقادی. پیوند میان‌رشته‌ای نیرومند میان جغرافیا و علوم زمین‌شناسی و گیاه‌شناسی و هم‌چنین دانش اقتصاد، جامعه‌شناسی و مردم‌نگاری نیز تا حد زیادی افزایش یافته، به‌ویژه به عنوان پیامد سامانهٔ دانش زمین که در پی درک جهان در یک دید کلی‌نگر می‌باشد.

    فلسفه علم جغرافیا[ویرایش]

    جغرافیا و برنامه‌ریزی[ویرایش]

    برنامه‌ریزی با خصلت و ماهیت دانش جغرافیا همبستگی کامل دارد[۱۹] و یکی از دستاوردهای بدون شک 70 سال اخیر، رابطه‌ی رو به رشد و عمیق بین جغرافیا و برنامه‌ریزی بوده‌است. بیشتر جغرافیای معاصر مربوط به شناسایی شواهدی از تغییر و تحولات مداوم در ساختار و سازمان است که جغرافیاهای جدید قرن بیست و یکم را ایجاد می‌کند: جغرافیای یک جهان پست مدرن. چنین جغرافیاهایی برای حرفه‌ای مانند برنامه‌ریزی با منطق آن در جهت منافع عمومی و برای آن جغرافیدانانی که در حال حاضر حوزه‌ی وسیعی از زمینه‌های مشترک با برنامه‌ریزان را در اختیار دارند اهمیت خاصی دارند. این عرصه لزوماً شامل هم کسانی است که درک جغرافیایی آن‌ها می‌تواند به عمل برنامه‌ریزی بهتر کمک کند و هم کسانی که به دنبال درک چگونگی تاثیر برنامه‌ریزی بر توزیع فضایی فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی هستند: جغرافیا برای برنامه‌ریزان و برنامه‌ریزی برای جغرافیدانان (geography for planners and planning for geographers).[۲۰] در کل، اگر چه شاید اغراق باشد، اما وظیفه‌ی جغرافیا برنامه‌ریزی است. جغرافیا با ویژگی کل‌گرا و منطقه‌گرای خویش، می‌تواند مدّعی دانش برنامه‌ریزی برای جهان پیچیده کنونی و آینده ما باشد و شاید بیش از هر دانش دیگر شایستگی آن را دارد.[۱۹]

    پیشینه[ویرایش]

    ایده الحاق و انجام مطالعات قِسم ویژه‌ و اعظمی از مباحث برنامه‌ریزی ( ِتوسعه) به دانش جغرافیا، به سال 1938 در انگلستان و کنفرانس سالانه انجمن جغرافیایی برمی‌گردد. کنفرانس‌های سالانه انجمن‌ جغرافیایی معمولاً موضوعی مربوط به علایق رئیس خود در حال حاضر را دارد، ولی از آنجا که در انتخاب روسا، انجمن خود را محدود به جغرافیدانان دانشگاهی نمی‌کند، خدمت شایانی برای موضوع اغلب با وارد کردن یک دیدگاه جدید انجام می‌شود. آن سال، نکته‌ی کلیدیِ کنفرانس برگزار شده در مدرسه‌ی اقتصاد لندن در ۶-۴ ژانویه، نقشی بود که جغرافیا می‌تواند در برنامه‌ریزی ایفا کند. نطق ریاست، که توسط پروفسور پاتریک ابرکرومبی، استاد برنامه ریزی شهری کالج دانشگاهی لندن ایراد شد، تحت عنوان "جغرافیا، پایه برنامه ریزی" (Geography, the Basis of Planning) بود و یک سمپوزیوم در مورد شهر و برنامه‌ریزی روستایی، مهم‌ترین موضوع مجزا در این برنامه شد. پروفسور ابرکرومبی به عنوان نقطه‌ی شروع کار،سه‌گانه معروف "مکان، کار، مردم" (place, work, folk) را انتخاب کرد؛ که در این میان جغرافیا (مکان) نشان‌دهنده اساس برنامه‌ریزی، تجارت (‏یا کار)‏ هسته برنامه‌ریزی، و مردان و زنان (‏یا مردم) ‏هدف برنامه‌ریزی بودند.[۲۱] اما پس از آن توماس والتر فریمن استاد جغرافیای دانشگاه ویکتوریای منچستر به طور متقاعدکننده‌ای زمینه جغرافیایی برنامه‌ریزی را نشان می‌دهد و به صورت رسمی نخست آنها را در کتاب «جغرافیا و برنامه‌ریزی» (Geography and Planning) آورده است که ابتدا در سال 1958 دانشگاه هاچینسون آنرا منتشر کرد[۲۲][۲۳]. وی از نمونه‌های عینی وام گرفته شده از جغرافیای روستایی، شهری و صنعتی بریتانیا برای توسعه‌ی جنبه‌های جغرافیایی مشکلات برنامه‌ریزی شهر استفاده می‌کند.[۲۲] همچنین همان جغرافیای منطقه‌ای، و بسیاری از مطالعات موردی محلی که وی دانشجویان خود را بدان تشویق می‌کرد، نیز منابع داده ضروری را بر این اساس فراهم کردند.[۲۴] در نتیجه‌ی گسترش ده چندان حرفه‌ی برنامه‌ریزی، دانشمندان علوم اجتماعی که اکثر آنها به عنوان جغرافیدان آموزش دیده بودند، از معماران، نقشه‌برداران و مهندسانی که این حرفه را ایجاد کردند پیشی گرفتند.[۲۰] به طور کلی تصدیق می‌شود که جغرافیا راه را برای نفوذ علوم اجتماعی به برنامه‌ریزی باز کرد و تقریباً انحصار حرفه‌های طراحی را شکست.[۲۵] از زمان تصویب قانون برنامه‌ریزی شهری و کشوری سال ۱۹۴۷، سنت تحقیق برای برنامه‌ریزی، که توسط افرادی مانند دادلی استامپ و جورج هِنری دیش آغاز شد، توسط بسیاری از جغرافیدانان برجسته، به ویژه پروفسور پیتر هال، با قدرت دنبال شده‌است.[۲۰] موقعیت‌های شغلی با عنوان «برنامه‌ریز»، به‌ویزه از اواخر دهه 1960 و اوایل دهه 1970، در میان دانشجویان جغرافیا، به عنوان شغل محبوب مطرح شد و روش‌شناسی جدید دانش جغرافیا در راه تثبیت ارزش‌های کاربردیِ قابل توجه گام برداشت.[۱۹]

    محورها[ویرایش]

    در علوم محیطی، برنامه‌ریز، دانش و مهارت‌های لازم را برای کمک به ساخت آینده‌ای پاک‌تر و پرداختن به چالش‌های بزرگِ پیش روی بشریتِ موجود در زمین کسب کرده است.[۲۶] جغرافیا یکی از مهم‌ترین رکوردهای (سوابق) محیطی (زیست‌محیطی) است که ما داریم[۲۷] و جغرافی‌دانان شروع به در نظر گرفتن روندهای طولانی مدتی کرده اند که جهان پیرامون ما را شکل داده اند.[۲۸] این یک ثبت و گزارش غنی، دقیق و بلندمدت است از این که محیط در حال حاضر و در گذشته چگونه به نظر می‌رسد.[۲۷] مثلاً مطالعات مدیریت و برنامه‌‌ریزی حوضه‌ی رودخانه‌ها شامل مطالعات وضع گذشته و پیش‌بینی اوضاع آینده حوضه‌های رودخانه‌ها است.[۲۹] این، هر روز که می‌گذرد، داده‌های بیشتری برای برداشت، تحلیل و توضیح ایجاد می‌کند[۲۷] و در عین حال، تاریخ محیطی و شهری نیز اخیراً به عنوان حوزه‌های در حال جنبشی ظاهر می‌شوند.[۲۸] هدف اصلی یک برنامه در برنامه‌ریزی و طراحی محیط (محیط‌زیست) ادغام نگرانی‌های محیطی (زیست‌محیطی) با نیازها و خواسته‌های انسان است.[۳۰]

    انسانهای ساکن هر ناحیه‌ی جغرافیایی برای اجرای فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی خود نیازمند فضا هستند.[۳۱]

    اینان بر این باورند که ارتقای جهانی و محلیِ رفاه با نوآوری و تحول فضایی که از نظر اجتماعی قابل‌قبول و پایدار است به بهترین شکل حاصل می‌شود.[۳۲]

    در جوامع شهری و روستایی، جغرافیا نقش مهمی در توسعه‌ی محیط ساخته‌شده ایفا می‌کند.[۳۳] در اینجا برنامه‌ریزان در مورد مدیریت و توسعه شهرها، شهرک‌ها و قصبات ، روستاها و مناطق روستایی (برون‌شهری) تصمیم می گیرند. هدف آن‌ها متعادل کردن تقاضاهای متضاد مسکن، توسعه‌ی صنعتی، کشاورزی، تفریح، حمل و نقل و محیط‌زیست است تا امکان ایجاد توسعه‌ی مناسب فراهم شود.[۳۴] البته که برنامه‌ریزان شهری و روستایی همچون برنامه‌ریزان فضایی با سیمای فضایی شهر و حومه و متعلقات آن نیز سر و کار دارند.[۱۳]

    جستارهای وابسته[ویرایش]

    منابع[ویرایش]

    شورچه، محمود (۱۳۹۶) مکتب‌های جغرافیایی: از آغاز تاکنون، انتشارات پرهام نقش، تهران.

    پیوند به بیرون[ویرایش]

    منبع مطلب : fa.wikipedia.org

    مدیر محترم سایت fa.wikipedia.org لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 10 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید