در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    مراحل تهیه ظروف سفالی علوم هفتم

    1 بازدید

    مراحل تهیه ظروف سفالی علوم هفتم را از سایت اسک 98 دریافت کنید.

    تنوع ویژگی ها و نحوه ساختن ظرف های سفالی در اطلاعات جمع آوری کنید علوم هفتم

    سفالگری و مراحل ساخت آن

    اصطلاح سفال و سفالینه، بنابر تعریف لغتنامه‌ها عموما به معنی اشیا ساخته شده از گل پخته هستند، مانند کاسه، کوزه، و غیره... همچنین سفالینه، سفال ساخته شده را می‌گویند. سفالین نیز شامل انواع اشیایی است که از سفال می‌سازند.

    سفالگری و مراحل ساخت آن

    اصطلاح اروپایی" سرامیک" نیز داری مفاهیم سفال در زبان فارسی است، که از واژه یونانی (Keramikos) که خود از (Keramon) به معنی خاک رُس گرفته شده است.

    بنابراین سفالگری نیز به هنر یا صنعت ساخت ظروف و اشیا گلی پخته اطلاق می‌شود. معمولا محصولات را اگر بدون لعاب باشند سفال و اگر لعابدار باشند بر حسب گل و لعابی که در آنها به کار رفته بدل چینی می‌نامند.

    سفال در واقع نخستین محصول هنری و صنعتی مردمان اولیه و حاصل نیاز و شعور آدمی، در به کار گیری عوامل طبیعت است، و از آنجا که مواد اولیه آن شامل: خاک، آب، و آتش در سرزمین‌های محل سکونت بشر یافت می‌شده است، نشانه‌های تولید آن را در تمامی نقاط مسکونی انسان مشاهده می‌کنیم. کهنترین اشیا سفالی بدست آمده از کاوش‌های باستان‌شناسی ایران مربوط گنج دره در استان کرمانشاه است؛ که تاریخ آن به هزاره هشتم پیش از میلاد می‌رسد.

    سفالگری، هنری است که به صورت (شکل) سنتی طی هزاران سال اصول فنی ارزشمند خود را تا به امروز حفظ کرده است. علاوه برارزش‌های هنری با بررسی دقیق این آثار، امکان شناخت حرفه‌ها، صنایع و آثار مادی طوایف و جوامع بشری در قلمروهای فرهنگ‌های گوناگون را فراهم می‌آید. بنابرآنچه گذشت، باید سفال را به عنوان تجلی فعالیت ذهن و خلاقیت و ابداع هنری انسان‌های گذشته ارج نهاد.

    زیرا سفالگری هنری همگانی بوده که نه تنها سلیقه ابداع کننده، بلکه نشانه‌های معینی از زندگی اجتماعی و دوره زندگی و ویژگی‌های مادی و معنوی آن را به ما نشان می‌دهد، و وسیله مستقیمی برای شناسایی تمدن شهرها، اقوام و ادوار مختلف است. زیرا هر ملتی برای تزئین سفال‌های خویش، نشانه، اشکال و تزئینات ویژه خود را به کار می‌برده است.

    برای تامین منظور باستان‌شناسان با بهره‌گیری از هنر طراحی و تکنیک‌های دقیق، باستان‌شناسان می‌کوشند به قطعات و اشیا مختلفی که از مناطق باستانی بدست می‌آید، جان داده و با به تصویر کشیدن تمام نقوش به کار رفته در سفالینه‌ها به تعیین دوران مورد نظر پرداخته، به اسرار هنر و بسیاری از ناشناخته‌های زندگی آن دوران پی می‌برند.

    در حال حاضر نیز هنر سفالگری، به شیوه های سنتی و صنعتی در ایران رواج دارد و از مهمترین مراکز آن لالجین همدان است.

     مراحل ساخت سفال

    اساساً چهار مرحله عمل برای ساختن انواع ظروف سفالی وجود دارد:

    1) آماده ساختن گل: که شامل ورز دادن گل قبل از شروع کردن به کار می باشد.

    2) شکل دادن به آن: بعد از ورز دادن گل برای کار آماده شده و با استفاده از چرخ یا به طریق دستی به آن فرم می دهیم.

    3) تزئین: بعد از اینکه شیء مورد نظر ساخته با استفاده از روش های تزئین که در ذیل شرح داده شده، به زیبایی و جلوه آن اضافه خواهد شد.

    4) حرارت دادن: در مرحله نهایی شیء ساخته شده را در کوره حرارت می دهیم.

    کهنترین اشیا سفالی بدست آمده از کاوش‌های باستان‌شناسی ایران مربوط گنج دره در استان کرمانشاه است؛ که تاریخ آن به هزاره هشتم پیش از میلاد می‌رسد

    روش های تزئین

    1) برجسته کاری به کمک قلم مو به وسیله مخلوط گل سائیده و کتیرا.

    2) روش کنده کاری با چاقو قسمت هایی را گود می کنند.

    3) باسمه کاری به وسیله مهر.

    4) Sgraffitoپوشش سفال به وسیله دو قشر لعاب با رنگ های مختلف و روی پوشش خارجی با وسیله نوک تیز نقش را حک می کنند.

    5) به کارگیری لعاب بر روی بدنه: پاشیدن ـ نقاشی کردن ـ غوطه ور ساختن ظرف در لعاب و یا روش موم گیری کل ظرف را موم می گیرند و جای نقشها را خالی کرده و سپس با رنگهای لعابی پر می کنند و حرارت می دهند و نقاطی که با موم پوشیده شده بود سفید می شود.

    انواع

     اشکال هندسی کوزه ها

    استوانه ای، بیضی، کروی، مخروطی معمولاً ظروف سفالین ترکیبی از دو شکل یا بیشتر که زیبائی ظروف بستگی به ترکیب مناسب این اشکال و ارتباط اجزاء آنها با یکدیگر دارد. مثلاً سر ظروف با بدنه آن یا گردن صراحی با بدنه آن.

     کوره

    نیاز به بیان این مطلب نیست که در هنگام انتخاب کوره بایستی نهایت دقت را بعمل آورد. چون کوره قلب کارگاه تولید سرامیک است و بیشترین سرمایه گذاری در هر کارخانه را به خود اختصاص می دهد.

    عواملی که باید در انتخاب کوره در نظر گرفته شوند عبارتند از:

    1- فرآورده ای که باید پخته شود

    2- میزان تولید

    3- کیفیت تولید

    4- دمای پخت

    5- زمان پخت

    6- نوع شعله

    7- نوع سوخت

    8- تناسب ظرفیت بخش شکل دهی با ظرفیت کوره

    9- محل استقرار و تأسیسات زیر بنایی شرایط زمین و ...

    ویژگی ها

    بهترین ظرف غذا برای انشان ظروف سفالین یا گلی است. این نوع ظرف سنخیت کاملی با بدن انسان دارد و غذا در آن‌ها عطر و طعم خاصی پیدا می‌کند؛ زیرا این ها مانند انسان از جنس خاک‌اند. در این نوع ظرف غذا خیلی راحت و سریع آماده می‌شود. حتماً تا به حال با دیزی گلی غذا تهیه کرده‌اید و دیده‌اید که غذا چقدر خوشمزه و خوش‌طعم است. پیامبر گرامی اسلام در این زمینه می‌فرماید:

    «خداوند به زندگی کسانی که اکثر ظروف غذای آنان گلی است، برکت می‌دهد»

    تهیه کننده: مهدی بهلولی

    منبع مطلب : fajrmarand.blogfa.com

    مدیر محترم سایت fajrmarand.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    درسـ جو

    جواب تمرین های فصل ۵ علوم هفتم

    فکرکنید

    آیا از فلز آهن خاص می توان به عنوان تیرآهن در ساخت اسکلت های ساختمانی و ورق های آهن در ساخت بدنه خودروها و لوازم آشپزخانه استفاده کرد.

    خیر، آهن خالص به علت نرم بودن و نداشتن استحکام کافی در صنایع کاربرد ندارد. همچنین به دلیل اینکه به سرعت زنگ می زند در ساخت بدنه خودروها و لوازم آشپزخانه کارآیی ندارد. بنابراین معمولا آن را همراه با عناصر دیگر به صورت آلیاژ به کار می گیرند.

    اطلاعات جمع آوری کنید

    در شهرهایی مانند یزد، همدان و… ظرف های سفالی و چینی مختلفی ساخته می شود.درباره  تنوع، ویژگی ها و نحوه ی ساختن اطلاعات جمع آوری کنید

    هم اینک در اکثر نقاط ایران از جمله مند گناباد، لالجین همدان،میبد یزد، شهرضای اصفهان،زنوز آذربایجان،کلپورگان سیستان و بلوچستان،جویبار مازندران و سیاهکل گیلان ظروف سفالین تهیه می شود .

    گزارش سفالگری در یزد: هنر سفالگری در استان یزد به ویژه شهر میبد دارای طرح های ویژه ای است و از حال و هوای کویر نشات گرفته است. در اصطلاح محلی به تولیدات سفال«کوره»می گویند. سفال و سرامیک میبد با نقش های اصیل«خورشید خانم» و «مرغ و ماهی» شهرت فراوان دارد.«خورشید» سمبل آفتاب درخشان کویر،«مرغ» نماد گونه ای از گنجشک های نواحی کویری و «ماهی» کنایه از کم آبی این سرزمین است.

    طرح سرامیک میبد با نقش خورشید،مرغ و ماهی در نمایشگاه بین المللی مونیخ در سال ۱۹۷۱ میلادی برنده مدال طلا شد و در سایر نمایشگاه ها با استقبال بازدیدکنندگان و تایید صاحب نظران روبه رو گردید. کوزه ها و کاسه های ساخت استان یزد به ویژه ساخته های شهر میبد از ظرافت و زیبای خاصی برخوردارند و نمونه های آن در سفال های سایر نقاط ایران به چشم نمی خورد. کوزه های ساخت میبد عبارتند از: سفال ساده بی لعاب، سفال لعابدار،اشیای کاشی و سرامیک.

    گفت و گو کنید

    می دانید شیشه در اثر ضربه می شکند درباره اینکه چگونه خمیر شیشه ایی را به شکل های مختلف در می آورند در کلاس گفت و گو کنید.

    شیشه های خمیری را می توان با قالب گیری دستی یا ماشینی،دمیدن و خم کردن شکل داد که از این روش ها با توجه به کاربرد شیشه استفاده می شود.

    فکرکنید

    برای محافظت از منابع طبیعی سه راه پیشنهاد شده است که عبارتند از

    -کاهش مصرف، بازیافت،مصرف دوباره

    در مناطق پرجمعیت  که برای دفن هر تن زباله مجبور به پرداخت هزینه‌ های گزاف هستن، بازیافت می‌تونه مقادیر زیادی از بودجه ‌های شهری رو کم کنه. تجزیه و تحلیل اقتصادی نشون می ده که بازیافت می ‌تونه درآمدی سه برابر درآمد حاصل از دفع دفن زباله و تقریبا شش برابر بسیاری از مشاغل رو تولید کنه.  تقریبا هر چیزی قابلیت بازیافت دارد، اما بازیافت برخی مواد مشخص رواج بیشتری دارن. به طورکلی بازیافت مواد رو می تونیم به سه دسته تقسیم کنیم:

    نمودار بازیافت را نشان می دهد که با بازیافت ظروف آهنی و ذوب آهن می توان آنها را دوباره به شمش تبدیل کرد و مورد استفاده قرار داد.

    منبع مطلب : darsjo.blog.ir

    مدیر محترم سایت darsjo.blog.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    طرز ساختن اشیاء سفالین و لعاب کاری

    رای ساختن یک شیء سفالی، ابتدا چانه گل را روی صفحه گردان چرخ سفالگری قرار داده و با حرکت پا یا نیروی برق ، صفحه گردان را به حرکت درآورده و با دست به گل شکل می دهند. چرخیدن صفحه با حرکت پا کنترل می شود و بنا به مقتضا، شکل حرکت را تندتر یا کندتر می کنند. برای اینکه گل به دست نچسبد، سفالگر گاه به گاه دستها را در ظرف آبی که روی میز قرار دارد خیس می کند.

    چرخکاری در سفالگری یکی از مهم ترین مراحل است و مهارت سفالگری نقش مهمی در آن بازی می کند که بتواند شیئی را همانند طرح دلخواه درآورد و در عین حال قطر گل در تمام نقاط ظروف یکسان و حتی المقدور نازک و ظریف باشد. پس از اینکه شیئی شکل مورد نظر را پیدا کرد، به وسیله نخی ظرف ساخته شده را از بقیه گل چانه جدا کرده و از روی چرخ بر می دارد و به ساختن شئ دیگری می پردازد. سپس ظرف های ساخته شده را در گل می گذارند تا نیمه خشک شود. این مدت بسته به بزرگی و کوچکی و یا نازکی و ضخامت شئ ساخته شده و دمای هوا از دوازده تا بیست و چهار ساعت طول می کشد. پس از طی این مدت، اشیاء ساخته شده را مجدداً روی چرخ قرار داده و در حالیکه چرخ را به حرکت در می آورند، به وسیله یک تیغه ساده، قسمت های زاید را می تراشند. البته این بار شئ را به صورت وارونه روی چرخ قرار می دهند و قسمت های زاید، بیشتر مربوط به ته ظرف می شود که هنگام شکل دادن اولیه نمی توان فرم دلخواه را به آن داد. پس از تراش، شکل کامل می گردد و مجدداً آن را برای مدت بیست و چهار ساعت در سایه قرار می دهند و پس از طی این مدت شئ را در گرمخانه یا در آفتاب می گذارند تا کاملاً خشک شود. اگر شئ را از ابتدا در مقابل آفتاب یا درون گرمخانه قرار دهند، سطح گل زودتر خشک می شود و چون داخل آن هنوز مرطوب است، شئ می ترکد. در حین خشک شدن جهت ظرف را عوض می کنند تا تمام سطوح، یکسان خشک شود. پس از اینکه شئ ساخته شده کاملاً خشک شد، در صورت لزوم برای صیقلی نمودن، آن شئ را سمباده می زنند. چنانچه قرار باشد اشیاء سفالین بدون لعاب عرضه شود، با درجه حرارتی معادل ۹۵۰ تا ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد به مدت هشت ساعت در کوره قرار داده تا پخته شوند، در حالیکه سفال هایی که بعداً به صورت لعابدار عرضه خواهد شد، در مرحله اول با حرارت ۹۰۰ تا ۹۵۰ درجه سانتی گراد پخته می شود. زیرا اگر میزان حرارت در این مرحله بیش از ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد باشد، بعداً لعاب را خوب به خود جذب نکرده و لعابکاری مشکل تر خواهد شد و پس از لعابکاری، اشیاء را مجدداً با درجه حرارتی ما بین ۹۵۰ تا ۱۰۵۰ درجه سانتی گراد ( بسته به مواد تشکیل دهنده لعاب ) مجدداً می پزند.

    لعاب سازی در ایرن

    ایرانیان که از دوران باستان با صنعت سفالگری آشنا بودند برای زیبایی و استحکام آن، کم کم به کشف و ساختن لعاب نیز پرداختند. سفال بدون لعاب متخلخل است و آب و مایعات از جدار آن تراوش می نماید، ولی لعاب باعث می شود تا جدار آن غیر قابل نفوذ شده و برای نگهداری بعضی از مواد مانند روغن و غیره مناسب تر شود. از طرف دیگر، لعاب به زیبایی ظرف می افزاید و به هنرمند نیز امکان خود نمایی می دهد.

    لعاب

    در حال حاضر برای لعاب دادن اشیاء سفالی در ایران به طور کلی از دو نوع لعاب استفاده می شود :

    ۱- لعاب قلیایی. موادی که برای تهیه لعاب قلیایی سنتی به کار می رود عبارت است از: ۶۰ % شیشه قلیایی، ۲۵ % سیلیس خام و ۱۵ % بلور یا شیشه خورده یعنی شیشه ای که یک بار حرارت دیده و پخته شده است. برای تهیه ماده ای که شیشه قلیایی می نامند، از خاکستر گیاهی که اشنون نام دارد و در شوره زار می روید استفاده می کنند. این بوته ها را ابتدا باید سوزانید ولی طوری باید سوزانده شوند که شعله ور نگردند، در غیر این صورت خواص خود را از دست می دهند. خاکستر این گیاه به صورت ماده ای مذاب است که پس از سرد شدن به صورت سنگ سیاهی در می آید که بایست خرد و نرم شود. بعد آن را با پودر سیلیس به نسبت پنجاه پنجاه به مدت شش ساعت و حدود ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد حرارت می دهند. به این ترتیب شیشه قلیایی به وجود می آید. سپس آن را به اضافه ۲۵ % سیلیس خام و ۱۵ % بلور یا شیشه خورده با مقداری آب در آسیاب می سایند تا به صورت دوغابی درآید. این دوغاب در واقع لعاب بی رنگی است که روی اشیاء داده می شود و در صورت لزوم برای رنگین کردن آن از اکسیدهای فلزات مختلف استفاده می شود.

    ۲- لعاب سربی. برای تهیه لعاب سربی از مواد زیر استفاده می شود.: ۴۰ % اکسید سرب، ۴۰ % بلور یا شیشه خورده و ۲۰ % سیلیس خام. برای تهیه اکسید سرب که سفالگران آن را پختن سرب نیز می نامند، سرب را در ظرف نسبتاً کم عمقی ریخته حرارت می دهند و در همان حال با میله ای آن را به هم می زنند تا پس از مدتی به پودر نرمی که همان اکسید سرب است تبدیل گردد. سپس آن را همراه با بلور و سیلیس خام و آب آنقدر می سایند تا به صورت دوغاب در آید. این دوغاب نیز لعاب بی رنگی است که همراه با اکسید های فلزات مختلف رنگ های گوناگون را به وجود می آورد.

    اکسیدهای رنگ دهنده

    ۱- اکسید آهن. آهنگران هنگامی که با پتک، آهن تفته را می کوبند، جرقه هایی از آن به اطراف پرتاب می شود. این جرقه ها همان ورقه های نازک اکسید آهن هستند که سفالگران ایرانی آن را برای ایجاد رنگ حنایی در لعاب به کار می برند. اکسید آهن قرمز رنگ نیز وجود دارد که همان گل اخرا است. خطوط یا نقوش سرخ رنگ سفال های بدون لعاب اولیه با این ماده صورت می گرفته است.

    ۲- اکسید منگنز. اکسید منگنز جهت ایجاد رنگ قهوه ای در لعاب سازی به کار می رود. این ماده را از معدن استخراج می کنند و خطوط سیاه کاشی های هفت رنگ و نقوش سفال های پیش از تاریخ با این اکسید اجرا می شده است.

    ۳- اکسید کبالت. این اکسید را برای ایجاد رنگ لاجوردی در لعاب به کار می برند.

    ۴- اکسید قلع. اکسید قلع برای ایجاد رنگ سفید در لعاب مصرف می شود. برای تهیه آن، قلع را با سرب مخلوط کرده و با ملایمت حرارت می دهند و آنقدر به هم می زنند تا به صورت پودر درآید.

    ۵- اکسید مس. این اکسید جهت ایجاد لعاب فیروزه ای در لعاب های قلیایی و ایجاد رنگ سبز در لعاب های سربی به کار می رود و به نام توفال مشهور است.

    از ترکیب اکسیدهای فوق با هم نیز می توان رنگ های جدیدی به دست آورد. برای مثال از ترکیب اکسید منگنز و اکسید مس، رنگ یشمی و از ترکیب اکسید آهن و اکسید مس، رنگ مغز پسته ای و از ترکیب کبالت و اکسید مس، رنگ فیروزه ای به دست می آید.

    لعاب کاری

    لعاب ساییده شده و آماده را در ظرف بزرگی ریخته، اشیاء کوچک را داخل لعاب کرده، در می آورند. برای لعاب دادن ظرف های بزرگ، شئ را روی ظرف لعاب گرفته و با ظرف دیگری روی شئ را لعاب می ریزند و سفال، لعاب را به خود جذب می کند. قشر لعاب باید در کلیه نقاط ظروف به یک اندازه باشد در غیر این صورت اشیایی که کمتر لعاب خورده، زودتر می پزند و آنان که لعاب بیشتری خورده، دیرتر پخته می شوند. البته چون در لعاب کاری نمی توان صد در صد قشر لعاب را در کلیه اشیاء به یک اندازه درآورد، اشیایی را که لعاب بیشتری خورده به آتشدان کوره نزدیکتر می گذارند.

    نقاشی روی سفال

    در بسیاری از نقاط ایران که کار سفالگری در آنجا رواج دارد، صنعتگران دست ساخته های خود را به صورت منقوش عرضه می کنند. برای نقاشی روی سفال دو روش وجود دارد: یکی نقاشی روی لعاب که به نام رو رنگی معروف است و دیگر نقاشی زیر لعاب که زیر رنگی نامیده می شود.

    ۱- نقاشی به روش زیر رنگی. پس از پخت سفال، نقوش دلخواه را با رنگ های مورد نظر که همان لعاب های رنگی با اکسیدهای فلزات مختلف ساخته می شود، بر روی آن به وجود آورد و سپس روی تمام سطوح داخلی و خارجی ظرف را با یک لعاب بی رنگ می پوشانند و چون نقاشی ها زیر لعاب بی رنگ قرار می گیرد، اصطلاحاً آن را نقاشی زیر رنگی می نامند. درجه حرارت برای پختن سفال در این مرحله هزار درجه سانتی گراد به مدت هشت تا ده ساعت می باشد.

    ۲- نقاشی به روش رورنگی. این نوع نقاشی روی لعاب قرار می گیرد. یعنی پس از لعاب کاری و پختن لعاب، روی آن را با رنگ هایی که در فوق ذکر شد نقاشی می کنند. این نوع نقاشی ساده تر از نقاشی زیر رنگی است. زیرا اگر نقشی به اشتباه زده شود، به راحتی می توان آن را پاک کرد. درجه حرارتی که برای پختن نقوشی که با این روش بر روی اشیاء سفالین زده می شود، بسته به نوع رنگ از ۴۰۰ تا ۸۰۰ درجه سانتی گراد و به مدت چهار تا هشت ساعت می باشد.

    فایده استفاده از لعاب:
    لعاب به ظرف زیبایی و استحکام می بخشد. برای ظرفهای مصرفیهم از نظر بهداشتی ضروری است. مایعات و تکه های غذا به درون حفر ه های دیواره ظرفهای متخلخل ارتن ور بدون لعاب ( سفال ساده) است فرو می رود و محل پرورش باکتری میشود. البته این اتفاق بر اثر ترک برداشتن لعاب ظرفها نیز پدید می اید.

    منبع مطلب : skyoloom.ir

    مدیر محترم سایت skyoloom.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 6 روز قبل
    0

    بده

    1
    سلام خداحافظ 6 روز قبل

    الان

    یگانه 22 روز قبل
    1

    دقیقا

    ناشناس 5 ماه قبل
    -1

    بقیه

    ملیکا 5 ماه قبل
    1

    میشه جواب ها رو واضح و کوتاه بگید😊

    خیلی خوبه 6 ماه قبل
    -1

    عالیه

    خیلی خوبه 6 ماه قبل
    0

    خیلی خوبه

    مهدی 6 ماه قبل
    3

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید