در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    مهاجران در مهاجرت کبری چه خواسته هایی داشتند

    1 بازدید

    مهاجران در مهاجرت کبری چه خواسته هایی داشتند را از سایت اسک 98 دریافت کنید.

    زمینه‌های کنشی به نام «مهاجرت کبری»

    یکی از مهم‌ترین وقایع در تاریخ معاصر ایران، مهاجرت مردم تهران از تمامی طبقات به شهر قم است که در تاریخ به «مهاجرت کبری» معروف است. برای بررسی این رخداد باید به تمامی زمینه‌های داخلی و خارجی، کوتاه‌مدت و بلندمدت آن توجه داشت تا علت کنش‌های آن روزگاران را بهتر درک کرد. از زمینه‌های طولانی‌مدت و خارجی مهاجرت کبری می‌توان به از دست رفتن ایالات ایران طی دوران حکومت قاجارها، مسافرت‌های پرخرج شاهان و درباریان به اروپا، ترقیات کشور ژاپن با ساختار سیاسی مشروطه و مقایسه ایران با آن کشور، همچنین پیروزی ژاپن بر استعمارگر قدرتمندی چون روسیه اشاره کرد که این موارد از عاملان بیداری مردم ایران و اعتراض به حکومت قاجار و مهاجرت کبری بود. اما در ادامه این نوشتار قصد داریم به بررسی زمینه‌های داخلی و کوتاه‌مدت مهاجرت کبری بپردازیم و زمینه‌ها و اهداف آن را بکاویم. لازم است توضیح داده شود که درک زمینه‌های مهاجرت کبری نیازمند درک زمینه‌های مهاجرت صغری است.

    الف) برخی از زمینه‌های مهاجرت صغری و کبری

    1. بحران تنباکو

    از یک طرف نیاز مالی سلسله قاجار به منابع مالی و از سوی دیگر رقابت دولت‌های انگلیس و روسیه با یکدیگر سبب می‌شد آنها امتیازهای بیشتری از حکومت قاجار کسب کنند. این دو قدرت با دادن وام‌ها و قرض‌هایی به دولت وقت ایران در مقابل خرید منابع ثروت مملکت به خارجیان و تحکیم سلطه اقتصادی خود و به گرو گرفتن عایدات شیلات و تلگرافخانه‌ها و گمرکات ایران، امتیازات فراوانی کسب می‌کردند. این امتیازات سبب شده بود دولت ایران کاملا در حوزه تولیدی و اقتصادی فلج و ناچار شود مشاغل و مناصب و القاب را به حراج بگذارد. این عوامل سبب نارضایتی و سرخوردگی بیشتر مردم از حکومت‌ و نماینده سیاسی‌شان شده بود.

    یکی از این امتیازات که سبب نارضایتی و مقدمه‌چینی برای هجرت کبری شد بحران تنباکو بود. در بحران تنباکوی سال 1269 این نارضایتی عمومی فزاینده به جنبشی توده‌ای تبدیل شد. این بحران نتیجه فروش امتیازی دیگر ــ این بار به ماژور تالبوت انگلیسی ــ از طرف ناصرالدین‌شاه بود. تالبوت در مقابل پرداخت 25000 پوند به شاه و قرار پرداخت 15000 پوند اجاره‌ سالانه و 25 درصد از سود حاصل به ایران، امتیاز انحصاری پنجاه‌ساله توزیع و صدور تنباکو را به‌دست آورد.1

    روزنامه «اختر»، که در استانبول منتشر می‌شد، نگرانی عمومی بازرگانان ایرانی را چنین بیان می‌کند: «واضح است که صاحب امتیاز، کار را با سرمایه اندکی شروع خواهد کرد و تنباکو را از زارعان خریده به قیمتی بالاتر به تجار و صاحبان کارگاه‌ها خواهد فروخت و کلیه منافع به جیب انگلیسی‌ها خواهد رفت. ازآنجاکه تجار ایرانی حق صدور تنباکو به خارج را ندارند، آنهایی که در سابق به این تجارت مشغول بودند، حالا ناگزیر از کسب خود دست کشیده و کار دیگری برای خود پیدا خواهند کرد. صاحب امتیاز توجهی ندارد که چه تعداد از تجار که در سابق به این کسب مشغول بودند، بیکار و برای یافتن شغل‌های دیگر دچار خسران خواهند شد».2

    سرانجام بر اثر نارضایتی مردم، کاروانسراها و بازار بسته شد و بازرگانان و دیگران در حرم حضرت عبدالعظیم متحصن شدند. عمل بازرگانان که خواهی‌نخواهی سبب تعطیلی بازار نیز می‌شد تمام درباریان را نگران ساخت؛ زیرا می‌ترسیدند خبر تحصن بازرگانان به گوش بازرگانان شهرستان‌ها برسد و یکباره تحصن کنند. سرانجام دربار قاجار کوتاه آمده و قول به لغو قرارداد داد و به این ترتیب موقتا روی آتش خاکستر پاشیده شد.3

    2. حادثه کرمان

    در ماه صفر 1323ق، همان ایامی که بحران تنباکو آشوبی برپا کرده بود، مقدمات وقوع حادثه‌ای در کرمان فراهم شد. شاهزاده ظفرالسلطنه، حاکم کرمان، دستور داده بود حاجی میرزا محمدرضا و دو تن دیگر از علمای دستیار او را که هر دو عنوان اجتهاد داشتند دستگیر کنند و به جرم مبارزه با نوکیشان آنان را به فلک ببندند و سپس آنان را از شهر بیرون کنند و برای تبعید به رفسنجان بفرستند.4 این عمل علاوه بر اعتراض و نارضایتی شدید مردم کرمان سبب شد در ماه رمضان 1323ق، قسمت عمده منابر تهران به حادثه کرمان اختصاص یابد و روحانیان بالای منبر اعمال دربار قاجار و عین‌الدوله، صدراعظم، و حکمرانانی را که به شهرها می‌فرستاد مورد انتقاد قرار دهند و مردم تهران را از اتفاقات کرمان آگاه سازند. سرانجام در نتیجه این اقدامات، دولت مجبور شد برای جلوگیری از گسترش اعتراض‌ها، ظفرالسلطنه را از کرمان باز خواند.

    3. فلک کردن بازرگانان تهران به بهانه گرانی قند

    در روزهای آخر ماه رمضان 1323ق، قند در تهران گران شد و بهای آن از یک مَن پنج قران به مَنی هفت الی هشت قران رسید. در آن روزها قند از روسیه به ایران می‌آمد و این گرانی به واسطه جنگ بین روس و ژاپن در سال 1905م بود. در نتیجه این جنگ، صادرات قند و شکر به ایران کاهش یافته و قیمت قند در بازار بالا رفته بود. علاءالدوله، حاکم تهران، به اشاره صدراعظم تصمیم گرفت به بهانه گرانی قند، چند تن از بازرگانان بازار را تنبه کند. علت پشت پرده این بود که بازرگانان از دست نادرستی‌ها و تعرفه‌های جدید گمرکی موسیو نوز به حرم حضرت عبدالعظیم تحصن جسته و عین‌الدوله، صدراعظم، را از خود خشمگین ساخته بودند و حال او به این بهانه می‌خواست که از آنها انتقام گیرد.

    اکنون وقت آن رسیده بود که بازرگانان تنبیه شوند و با تنبیه آنها علما نیز بترسند و بر جای خود بنشینند. علاءالدوله دستور داد چند تن از بازرگانان از جمله دو نفر از بازاریان سالخورده و معروف به نام حاج سیدهاشم و حاج سیدمحسن را جلوی چشم مردم به جرم گران‌فروشی به فلک ببندند. در این میان حاج علینقی، پسر 27ساله سیدهاشم که پدرش زیر چوب غش کرده بود، نزد حاکم دادخواهی کرد. در پی این اقدام، علاءالدوله حکم کرد پدر را باز کنند و پسر را به چوب ببندند. این گونه بود که پاهای جوان را به جرم شفاعت از پدر مجروح کردند.5 این مورد در کنار موارد قبلی خشم مردم تهران را که همچون آتش زیر خاکستر بود، شعله‌ور ساخت و زمینه اصلی مهاجرت صغری را فراهم کرد.

    ب) مهاجرت صغری و حاملان اصلی اعتراض‌ها

    بدین ترتیب فلک شدن بازرگان و پسر بی‌گناه او همراه دیگر تجار شهر تهران، تاب و تحمل مردم مورد ستم عوامل حکومت را تمام کرد و درنتیجه مردمی از طبقات و قشرهای مختلف تاجر، مالک، روحانی و... به پشتیبانی دو تن از علمای بزرگ به نام محمد طباطبائی و سیدعبدالله بهبهانی به حرم عبدالعظیم رفتند و در آنجا بست نشستند و مهاجرت صغری را آغاز کردند.‌ متحصنان مهم‌ترین درخواست‌های خود را چنین نوشتند: «... بازگردانیدن حاجی میرزا محمدرضا از رفسنجان به کرمان، تأسیس عدالتخانه در همه جای ایران برای جلوگیری از ستمگری‌های حکام، اجرای قوانین اسلام درباره تمام مردم به طور یکسان، برداشتن موسیو نوز از سر گمرک و مالیه، برداشتن علاءالدوله از حکمرانی تهران».6

    پس از مدتی مظفرالدین‌شاه درخواست‌های متحصنان را پذیرفت و دستور اجرای خواسته‌های معترضان را صادر کرد، اما عین‌الدوله تصمیم نداشت دستورات شاه را اجرا کند و در میان تقاضا‌های معترضان آنچه را اهمیت نداشت به کار بست؛ از جمله علاءالدوله را از حکومت تهران معزول کرد و نیرالدوله را که از او سختگیرتر بود به حکومت گماشت، اما بقیه موارد همچون تأسیس عدالتخانه را به بهانه نیاز به زمان به تأخیر انداخت. پس از مدتی عین‌الدوله برای اینکه از اجتماع مجدد سران آزادی جلوگیری کند، اختناق را به مرحله اجرا گذاشت و فرمان داد که مردم از ساعاتی خواص به بعد حق بیرون رفتن از خانه را ندارند و به مأموران شهربانی سپرد که هر که را دیدند زندانی کنند.7

    ج) مهاجرت کبری و اهداف آن

    بعد از عدم اجرای خواسته‌های معترضان در مهاجرت صغری، علمایی چون بهبهانی و طباطبائی که از حاملان اصلی اعتراضات ضد استبدادی بودند تصمیم گرفتند به قم مهاجرت نمایند. در روز 25 جمادی‌الاول 1324ق، حدود هزار تن از معترضان از ابن بابویه به سوی قم مهاجرت کردند و مهاجرت کبری را شروع نمودند. ولیکن روز به روز بر تعداد مهاجران افزوده شد. شاه که مطلع گردید سربازان هم به انقلابیون می‌پیوندند نگران و وحشت‌زده تسلیم شد و خواسته‌های مهاجران برای برآورده کردن و بازگشت آنان را جویا شد. البته باید توجه کرد که هم‌زمان با این تحولات، در تهران نیز معترضان بیکار نبودند. این بار اهداف معترضان بدین صورت بود: «عین‌الدوله از صدارت برکنار شود، حکومت مشروطه اعلام شود، علما با احترام از قم به تهران بازگردانده شوند، اطمینان بر اینکه احدی را به بهانه تحصن نخواهند گرفت و شکنجه نخواهند کرد، افتتاح عدالتخانه که از طبقه علما و تجار و سایر اصناف برای رسیدگی در مرافعات شرکت داشته باشند و...».8

    فرجام

    پس از تحولات قم و تحصن مردم در باغ سفارت انگلیس، در انتها پافشاری مردم و مهاجرت کبری، به برکناری عین‌الدوله از صدراعظمی و اعطای فرمان مشروطیت از طرف مظفرالدین‌شاه در 14 مرداد 1285 منجر شد. در انتها چهارشنبه 24 جمادی‌الثانی جنب‌وجوش عظیمی در تهران راه افتاد و مردم به استقبال علما رفتند. بدین ترتیب حکومت استبدادی به واسطه مقاومت و هجرت کبری، به حکومت مشروطه تبدیل شد. اگرچه بعدها مشروطه ایران بر اثر ورود نگرش‌های غربی‌مسلک به راهی افتاد که نه علما تصورش را می‌کردند و نه متحصنان مهاجرت کبری.

    آیت‌الله سیدمحمد طباطبائی یکی از رهبران  روحانی انقلاب مشروطه به اتفاق فرزندان خود

    شماره آرشیو: 737-1ع

    منبع مطلب : www.iichs.ir

    مدیر محترم سایت www.iichs.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جزوه درس تاریخ معاصر ایران

    1- چه عواملی زمینه های نهضت مشروطه را فراهم نمود؟

    از دست دان سزپرزمین هایی از چهار سوی ایران- نفوذ و غلبه ی استعمار- استبداد دستگاه حاکم مخالف مردم و علما با استبداد و استعمار- روزنامه ها- ورود اندیشه های جدید آثار روشنفکران

    2- فعالیت عالمان دینی در دوره ی سلطنت  ناصرالدین شاه چه تحولی پیدا کرد؟

    موجب برقراری ارتباط بین مردم و روحانیون گردید و زمینه پیدایش حرکتی فکری به ئرهبری عالمان دینی فراهم شد و موجب افزایش آگاهی آنان در زمینه ی مسائل اقتصادی و دینی شد.

    3- در دوره قاجا اندیشه های سیاسی جدید از چه طریقی به ایران راه یافت؟

    اعزام دانشجو به خارج ، سفرهای درباریان و سیاستمداران به خارج و مهاجرت برخی از ایرانیان به کشورهای مختلف

    4- پیش از مهاجرت صغری حوادثی که موجب اعتراض مردم شد را بنویسید؟

    ماجرای نفوذ بلژیکی چوب خوردن علمای کرمان ماجرای عسکر گاریچی موضوع ساختمان بانک استقراضی روس و ظلم و جور حاکمان ایلت ها

    5- مهاجران در مهاجرت  صغری چه خواسته هایی را داشتند؟

    - ایجاد عدالت خانه در همای شهرها برای رسیدگی به شکایات مردم

    - عمل به قانون اسلامی، بطور دقیق و به دور از ملاحظه ی شخصی

    -6 در هنگام مهاجرت کبری چه خواسته هایی مطرح شد؟

    - برکناری عین دواله از صدارت ایجاد عدالت خانه- تشکیل دارالشوری فراهم کردن زمینه برای بازگشت مهاجران به تعمران

    7- مظفرالدین شاه در راستای خواسته های مشروطه خواهان چه اقداماتی انجام داد؟

    - او عین الدوله را عزل کرد و فرمان تشکیل مجلس شورای ملی را در 14 مرداد 1285 (ه.ش) صادر کرد.

    8- محمد علی شاه پیش از به توپ بستن مجلس در دو مقطع نسبت به مجلس و نظام مشروطه بی اعتنایی کرد آن دو را نام ببرید؟

    - دعوت نکردن نمایندگان مجلس شورای ملی در زمان تاج گذاری

    - خود داری از امضاء متمم قانون اساسی

    9- اصل دوم متمم قانون اساسی چه بود؟ توضیح دهید.

    بنابراین اصل در هر دوره از مجلس ف هیئتی پنج نفره از مجتهدان و فقیهان اسلام که با اقتضا های  زمان آشنا بودندبه عنوان عضو ، در مجلس شورای ملی شرکت می کردندتا بر قانون هایی که تدوین و تصویب می شد، نظارت کنند که خلاف قواعد اسلامی و دستورهای شرع نباشد.

    10-نمایندگان اولین دوره مجلس شورای ملی در قبال سیاست های استعماری روس و انگلیس چه تصمیماتی گرفتند؟

    قرارداد 1907 را به اتفاق آرا، رد کردندو دریافت وام از دولت های خارجی را رد و به تاسیس بانک ملی اقدام کردندو نوز بلژیکی را اخراج کردند.

    11- دولت روسیه به چه دلایلی با انقلاب مشروطه ایران مخالفت می کرد؟

    - جلوگیری از نفوذ انگلیس که در لباس مشروطه خواهی، از مشروطه  طلبان حمایت می کرد.

    - کمک به محمد علی شاه که طرفدار روس بود.

    - پیش گیری از قیام ملت های منطقه ی قفقاز برای گرفتن آزادی، تحت تاثیر پیروزی مشروطه خواهان در ایران

    12- احمد شاه چگونه به سلطنت رسید؟

    پس از فتح تهران مجلس فوق العاده ای مرکب از سران و روسای مجاهدان ، شاهزادگان اعیان و وکلای سابق مجلس شورای ملی، تشکیل شد و با اتفاق آراء محمد علی شاه از سلطنت خلع وپسر دوازده ساله ی او احمد میرزای ولیعهد، به مقام سلطنت برگزیده شد.

    13- دولت روسیه دراخطاری که در سال 1290 ه. ش به ایران داد، چه درخواست هایی مطرح کرد؟

    - اقدام های مرگان شوشتر متوقف و او از ایراناخراج شود.

     - بدون موافقت روس و انگلیس از استخدام اتباع خارجی در ایران خودداری شود.

    - هزینه ی لشکرکشی قوای روسیه به ایران را،  دولت ایران پرداخت کند.

    14- دولت انگلستان پس از جنگ جهانی اول چه سیاست هایی در نطقه خاورمیانه دنبال کرد؟

    تسلط بر منطقه حساس خاورمیانه ، اهمیت نفت که در جنگ  جهانی اول مشخص شده بودو ایجاد کمربند آهنین در برابر نفوذ شوری، از جمله سیاستهای جدید خاور میانه ای دولت انگلستان بود.

    15- ماهیت قرارداد 1919 ایران انگلسان بود؟

    بموجب آن، نظارت بر تشکیلات نظامی، مالی و سیاسی ایران، منحصرا دراختیار مستشاران انگلیسی قرار گرفت.

    16-چه عواملی انگلستان را به سوی مداخله غیر مستقیم در ایران سوق داد؟

    شکست در قرارداد 1919 و نفرت مردم از نظام استعماری آن کشور و قیام های پی در پی علیه آن کشور

    17- پس از پایان جنگ جهانی اول در ترکیب نیروهای نظامی انگلیس و روس در ایران چه تغییراتی ایجاد شد؟

    نیروهای نظامی روس از ایران خارج شدند اما انگلستان به بهانه خطر کمو نیسم نیرو های نظامی را در ایران نگه داری کرد و فرماندهی نیروهای نظامی ایران را در اختیار خودش گرفت.

    18- سید ضیاء الدین طباطبائی پس از کودتای سوم اسفند 1299 به اقداماتی دست زد؟

    بسیاری از شخصیت های سیاسی از جمله آیت اله مدرس و دکتر مصدق را دستگیر و روانه زندان کرد و قرارداد1919 را برای اینکه نشان دهد دولتی ملی و ضد انگلیس است لغو کرد.

    19- رضا شاه در چه سالی تاج گذاری کرد؟

    در چهارم اردیبهشت ماه 1305 رسماً تاج گذاری کرد.

    20- همزمان با دوره ی نخست وزیری رضاخان ، چه تحولی در ترکیه به وقوع پیوست؟ این واقعه چه تاثیری در ایران داشت؟

    مصطفی کمال پاشا( آتاتورک) با حمایت دولت انگلستان در کشور عثمانی ( ترکیه) به قدرت رسید. او نظام امپراطوری عثمانی را لغو کرد و اقدام به تاسیس نظام "جمهوری" کرد. این واقعه بهانه و وسیله ای برای تغییر نظام مشروطه در ایران شد.

    21- مشروطه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مملکت ، چه نقشی در فراهم کردن زمینه برای به قدرت رسیدن رضاخان کرد؟

    بی کفایتی احمد شاه و دولتمردان و سرپیچی حاکمان محلی از حکومت مرکزی و فقر مردم و شروع آشوب و بی امنیتی در جامعه.

    22- نقش انگلستان و عوامل او در به قدرت رسیدن رضا شاه چه بود؟

    دست برداشتن از طرفداران خود و دادن قدرت و اختیار به رضا شاه برای سرکوب آنها مانند سرکوب شیخ خزعل در خوزستان سردادن شعار تجدد و ترقی در جامعه توسطز گروهی از رهبران و حزب های سیاسی غرب گرا که در مجلس نفوذ کرده بودند.

    23- رضا شاه پیش از رسیدن به سلنت برای تظاهر به دینداری چه اعمالی انجام داد؟

    برای جلب اعهتماد مردم و نزدیکی به علماء با ظاهر سازی می کوشید در مراسم عزاداری و مذهبی شرکت کندو نیز درخرداد ماه 1303 به وزارت معارف دستور داد که بر مطالب مذهبی و شرعی چاپ شده در مطبوعاتی نظارت و از درج مطالب خلاف شرع جلوگیری بعمل آید ونیز دستورتعطیلی مشروب فروشی و قمارخانه ها را صادر کرد. و قول داد که دومین اصل متمم قانون اساسی را اجرا کند.

    24- رضاشاه در دو.ران سلطنت خود برای محدود کردن نقش دین و شخصیت های دینی چه اقداماتی انجام داد؟

    او با شعا " اصلاح دین" کوشید تاریشهی اسلام را بر کند. جای گذین ساختن قانون های غربی به جای قوانین مذهبی ، محدود کردن روحانیون و مراسم مذهبی، ممنوع کردن برگزاری مراسم سوگواری حضرت امام حسین (ع) ، برپایی " کارناوال" های شادی و رژه ی دسته های موزیک نظامیان در روز عاشورا، تخریب مدارس و حوزه های علمیه ، تغییر کلاه و لباس ، برداشتن حجاب و رواج منکرات و کارهای خلاف شرع.

    25- چرا خاک ایران مورد توجه کشورهای درگیر درجنگ جهانیدوم واقع شد؟

    بهترین راه برای حمایت متفقین از شوری، خاک ایران بودو برای دستیابی به چاه های نفت ایران که برای انگلستان خیلی مهم بود.

    26- ایران براساس پیمان اسعد آباد چه مناطقی را از دست داد؟

    بخشیدن ارتفاعات کوه " آرارات" به ترکیه، بخش هایی از شرق ایران به افعانستان و چشم پوشی دولت ایران از حق حاکمیت خود بر " اروند رود" بود.

    27- محمدرضاشاه در چه سالی به سلطنت رسید؟

    با حمایت انگلستان در 26 شهریور 1320

    28- در اوایل سلطنت محمدرضاشاه چه احزابی در ایران تشکیل شد؟

    حزب اراده ملی- حزب توده- حزب دمکرات- حزب آریا و حزب سوسیالیسم ملی کارگران که به اختصار سومکا  نامیده می شد.

    29- دولت شوروی برای به دست آوردن امتیاز نفت ، از چه راه هایی ایران را تحت فشار گذاشت؟

    با استفاده از اهرم هایی چون حزب توده و عوامل داخلی اش و همچنین قوای مشلح شوروی که به رغم پایان یافتن جنگ همچنان در خاک ایران حضور داشتند ، دولت و مجلس را تحت فشار گذاشت.

    30- محمد رضاشاه با تغییر قانون اساسی در پنجم اسفنذد 1327 ، چه اختیاراتی بدست آورد؟

    قدرت انحلال دو مجلس ، فرماندهی کل قوا، اعلام جنگ و صلح و نصب وزراء را به دست آورد.

    31- رزم آرا در مقابل ملی شدن صنعت نفت چه رفتاری در پیش گرفت؟

    بطور محرمانه وارد مذاکره با انگلستان شد و پیشنهاد جدیدی که به منافع انگلستان بود ارائه داد و با تحقیر روحیه ملی اعلام کرد که ایرانیان حتی نمی توانند یک کارخانه ی سیمان را اداره کنند و ملی کردن صنعت نفت ایران را بزرگترین خیانت دانست

    32- حسین علاء در دوره ی نخست وزیری خود چه اقداماتی انجام داد؟

    او برای آرام کردن بحران و مناقشات نفتی در خوزستان و سایر مناطق نفت خیز جنوب حکومت نظامی برقرار کرد.

    33- مصدق در دوره ی اول نخست وزیری خود چه اقداماتی انجام داد و عکس العمل دولت انگلستان در مقابل اقدامات او چه بود؟

    با تقویت وحدت ملی ، مبارزه ملی شدن صنعت نفت را در پی گرفت و برای کار کردن کارشناسان خارجی در صنعت نفت تلاش کردکه با نفوذ انگلستان نتیجه ای نداد و برای شکایتی که دولت انگلستان از ایران به دیوان دادگستری لاهه کرده بودو تهدید به پیاده کردن نیروهای خود در ایران ، در نیویورک با در دست داشتن اسنادی از دخالت انگلستان در دولت ایران، سخنرانی کردکه موجب شد شورای امنیت نیز، به مسکوت ماندن شکایت انگلیس رأی شورا را به نفع ایران تمام شد.

    34- چه عواملی موجب شد که مصدق در دوره دوم نخست وزیری از حمایت مردم محروم بماند؟

    ضعف ساختاری و بی کفایتی برخی از اعضای کابینه ی دولت، رقابت هاو قدرت طلبی ها روند جدایی و بروز شکاف و تشتت سیاسی

    35- عوامل شکل گیری کودتای 28 مرداد را بنویسید؟

    عوامل خارجی- عوامل حزب توده در ایران- نقش شاه و دربار

    36- انگلستان از چه راه هایی به تضعیف دولت مصدق پرداخت؟

    با استفاده از شبکه جاسوسی خود در ایران به تضعیف حکومت دست زد از جمله تحریم نفت ایران و تهدید کشورهای خریدار نفت ایران به تعقیب قضایی و مجازات

    37- در دوره ی نخست وزیری مصدق ، عناصر فعال دربار چه کسانی بودندو چگونه به تضعیف دولت مصدق پرداختند؟

    اشرف پهلوی خواهر شاه ، مادر شاه ، اسداله علم و شاپور ریپورتر از عناصر دربار به شمار می رفتند آنها در ارتباط با سفارت انگلستان به دسیسه چینی و توطئه برای تضعیف دولت مصدق پرداختند.

    38- انحلال مجلس توسط دکتر مصدق چه پیامدی برای دولت او به دنبال داشت؟

    فرصت مناسبی برای کودتاچیان فراهم کرد زیرا در آن شرایط حساس، مشروعیت دولت را بطور آشکار مخدوش کرد زیرا مجلسی که توسط دولت منحل شده بود به دولت رأی اعتماد داده بود و کودتاچیان اظهار می کردند که دولت مصدق غیرقانونی است.

    39- حرکت مردم ایران پس از شهریور1320 بر چه پایه هایی استوار بود و چرا این حرکت به نتیجه ی نهایی نرسید؟

    بر دو پایه ی عمده استوار بود: جلوگیری از بازگشت دیکتاتوری پهلوی و کوتاه کردن دست استعمار لیکن همانند دوره مشروطه به دلیل دسیسه ی بیکانگان ، اختلافات داخلی و فقدان رهبری مقتدر، بصیر و جامع، این نهضت دینی و ملی نیز به نتیجه ی نهایی نرسید.

    4- پس از کودتای 28 مرداد، چه وضعیتی بر مملکت حاکم شد؟

    امریکا کمک های زیادی در زمینه های نظامی و اقتصادی به دولت کودتا کرد. و با روی کار آمدن دولت نظامی زاهدی فضای تیره ای در جامعه ایران حکم فرما شد. و فرمانداری نظامی تهران به سرتیپ تیمور بختیار سپرده شد که افسری بی رحم و خونریز بود.

    41- سازمان سیا و دیگر عوامل کودتا از چه راه هایی شخصیت مصدق را نزد افکار عمومی تضعیف کردند؟

    سازمان سیا به سرعت حمله به دولت مصدق را از طریق جنگ روانی موسوم به تبلیغات خاکستری به مرحله اجرا درآورد در این راستا گروه هنری سازمان سیا تعداد قابل ملاحظه ای کاریکاتور با موضوع ضد مصدق تهیه و توزیع کرد.کودتا چیان با استفاده از مطبوعات به سازماندهی افکار عمومی پرداختند آنها از این طریق توانستند با ایجاد شایعات و بلیغات ویرانگر به تخریب شخصیت مصدق وایجاد نارضایتیعمومی از دولت اوتشدید اختلافات دامن بزنند.

    42- بیگانگان چه نقشی در تاسیس و اداره کردن ساواک داشتند؟

    شاه که راز بقای خود را در کسب حمایت از امریکا می دانست به کمک مستشاران آنها اقدام به تشکیل ساواک کرد . تشکیل ساواک با حمایت و نقش سرویسهای اطلاعاتی مریکا و انگلیس و سپس با کمک سازمان اطلاعاتی اسرائیل به سمت یک تشکیلات مخوف امنیتی و اطلاعاتی پیش رفتاما به جای آنکه دستاوردهای اطلاعاتی خود را در جهت منافع کشور بکار گیرد در خدمت منافع امریکا و انگلیس و سپس اسرائیل قرار گرفت.

    43- هدف امریکا از انجام اصلاحات در کشورهای توسعه نیافته چه بود؟این اصلاحات با چه عنوانی و در چه کشورهایی اجرا می شد؟

    سیاست خارجی جان اف کندی در برابر کشورهای توسعه نیافته جهان سوم و خاورمیانه اجرای اصلاحات از بالا به پایین با هدف پیشگیری از انقلابهای قلمرو آمیز بوداین سیاست با عنوتان اتحاد برای پیشرفت که در کشورهایی که در معرض خطر کمونیسم بودند اجرا می شد.

    44- علی امینی در دوره نخست وزیری چه اقداماتی انجام داد؟

    علی امینی در اولین قدم دست به اقدامی جنجالی زد او از شاه درخواست انحلال مجلسهای شورای ملی و سنا را کرد.تا موانع سرراه انجام نقشه های خود را از میان بردارد به دنبال آن جمعی از سران حکومت از نظامیان عالی رتبه گرفته تا مقامهای اقتصادی را دستگیر کرد تا گناه مفاصد اقتصادی و ساسی رژیم پهلوی را به گردن  آنها بیاندازد.

    45- امام خمینی (ره) و دیگر علما در مقابل رفراندوم اصول شگانه ( انقلاب سفید) چه موضعی اتخاذ کردند؟

    با انتشار اعلامیه امام خمینی و اعلامیه های دیگر از سوی سایر علما و مراجع نظیر آیت اله گلپایگانی ، مرعشی نجفی، خوانساری نسبت به غیر قانونی بودن رفراندوم ، مردم تهران و قم و دیگر شهرستانها به خیابانها ریختند و دانشجویان دانشگاه تهران نیز با صدور اعلامیه ای اقدامات ضد اسلامی وغیرقانونی رژیم را محکوم کردند.

    46- حمله به مدرسه فیضیه قم چه پیامدهایی داشت؟

    حادثه خونین فیضیه پیامدهای مختلفی داشت و بر خلاف انتظار رژیم مبارزه را جدی و آشکار کرد. روحانیون تهران، قم ، مشهد ، اصفهان ، شیراز و برخی دیگر از شهرستانها به منظور ابراز همدردی و پشتیبانی از حوزه علمیه قم به مدت یک هفته دست به اعتصاب زدندو از رفتن به مساجد و اقامه نماز جماعت خود داری کردند.

    47- قیام پانزده خرداد 42 چه دستاوردهایی داشت؟

    دارای ابعاد ضد استعماری و ضد استبدادی بود که توانست بطور فراگیری توده های مختلف مردم را به صحنه مبارزه علیه رژیم پهلوی بسیج کند از دیگر پیامدهای قیام پانزده خرداد افزایش رشد سیاسی در میان حوزه های علمیه و روحانیت و گرایش بیشتر روشنفکران و دانشگاهیان به ارزشهای اسلامی .

    48- مخالفت امام خمینی (ره) با لاحیه کاپیتولاسیون ، چه واکنشی به دنبال داشت ؟

    برقراری حکومت نظامی در تهران و قم تبعید امام خمینی به ترکیه- واکنش شخصیتهای علمی و سیاسی و دانشجویان ایرانی خارج از کشور.

    49- امام خمینی (ره) در دوره تبعید چه فعالیتهایی در پیش گرفت؟

    با دعوت پیوسته به استقامت، امید بخشی و تحلیلهای روشنفکرانهدر باره مسا ئل ایران و حوادث خاورمیانه به ویژه جنگ اعراب و اسرائیل و سلطه همه جانبه  امریکا در ایران و پیامدهای فرهنگی و سیاسی ناشی از آنکه عظمت و استقلال ایران را مخدوش می کرد.

    50- مخالفان  حکومت پهلوی را چه گروههایی تشکیل می دادند و شیوه مبارزه هر کدام چگونه بود؟

    مخالفان رژیم پهلوی در این زمان 3 گروه بودند . گروه اول مسلمانان انقلابی که با اعتقاد به رهبری امام خمینی (ره) مبارزه می کردند به عنوان یک وظیفه اسلامی و تکلیف شرعی .

    گروه دوم: چپ گرایان بودند که این گروه با تاثیر پذیرفتن از انمدیشه های مارکسیستی راه رهایی را در پیروی از نظریه های مارکسیستی می دیدند.

    گروه سوم: ملی گرایان بودند اغلب آنها معتقد بودند که رژیم سلطنتی پهلوی قابل تغییر نیست باید اصل سلطنت را پذیرفت ولی در جهت کاهش خود کامگی شاه تلاش کردند.

    51- هدف شاه از برگزاری جشنهای دوهزارو پانصد ساله ی شاهنشاهی چه بود؟

    می خواست مانند بعضی از شخصیتهای مطرح جهان از وجهه مردمی برخوردار شود و برای کسب اعتبار کاذب امیروار بود که با پیوند دادن حکومت خود به کوروش، پادشاه بزرگ هخامنشی، بتواند مشروعیت و محبوبیتی برای خود کسب کند اما چنین نشد.

    52- انتشارمقاله توهین آمیز روزنامه اطلاعات در هفدم دی 56 چه واکنشهایی ایجاد کرد؟

    با واکنش فوری طلاب و روحانیون و مردم قم روبرو شد. تظاهرات نوزده دی ماه منتهی به حمله نیروهای نظامی به مردم شد که طی آن 14 نفر کشته شدو عده زیادی  مجروح و جمعی از علما و روحانیون نیز دستگیر و زندانی شدند. در تبریزبرای شهیدان قم مراسم اربعین برگزار شد و ارتش مردم را به گلوله بست.

    53- از هاری  برای برقراری آرامش به چه اقداماتی دست زد ؟

    در اولین اقدام برای ایجاد رضایت و وجود آرامش، جمعی از سران بدنام رژیم پهلوی نظیر  امیر  عباس هویدا نخست وزیر اسبق و ارتشبد نصیری، رئیس سابق ساواک را دستگیر کرد.

    54- چه وظایفی به شورای انقلاب اسلامی واگذار شد؟

    موظف گردید به بررسی چگونگی روی کار آمدن دولت موقت نحوه انحلال قدرت و مقدمه های تصویب قانون اساسی جدید بپردازد.

    55- دولت موقت چگونه شکل گرفت؟با پیشنهاد شورای انقلاب،مهندس محمدی بازرگان نخست زیر دولت موقت انتخاب شددر پی ان امام خمینی(ره)از مردم خواست تا با برگزاری تظاهرات ارام از دولت بازرگان حمایت کنند.

    56-امام خمینی(ره)چه وظایفی به دولت موقت محول کرد؟

    1-اداره امور مملکت 2-انجام رفراندوم درباره تعیین نظام سیاسی کشور

     3-تشکیل مجلس منتخب مردمبرای تصویب قانون اساسی

     4-برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان ملت طبق قانون اساسی جدید

    57-قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چگونه تدوین شد؟

    امام خمینی (ره)طی فرمانی از دولت موقت خواستار برگزاری انتخابات برای تشکیل مجلس خبرگان جهت رسیدگی وتدوین تصویب قانون اساسی  شد. مجلس خبرگان قانون اساسی کشورهای مختلف غربی را مورد بررسی قراردادوبا توجه به قانون ا ساسی سابق کشور ومبناهای فقهی واسلامیونظرات نمایندگانگروههای مختلف سیاسی وفکری تدوینقانون اساسی را آغاز کرد.

    58-امریکا به چه توطئه هایی علیه انقلاب اسلامی دست زد؟

    تضعیف وحذف و ترور یاران امام که جریان اصلی انقلاب اسلامی تلقی می شد.

    ایجاد گروههای سیاسی مخالف-حمایت از ساواکی ها-ایجاد آشوب در استانها-حمله نظامی به طبس-محاصره اقتصادی-جنگ تبلیغاتی وشایعه پراکنی علیه انقلاب اسلامی-طراحی کودتا-جنگ تحمیلی

    59-دسته بندی احزاب وگروهها در دوره ریاست جمهوری بنی صدرچگونه بود؟

    به دو گروه کلی:نیروهای انقلابی ومدافع اسلام ونیروهای مخالف این جریان شامل لیبرالهاونیروهای چپ.

    60-بنی صدر چگونه از ریاست جمهوری عزل شد؟

    به دلیل کج روی وعدم احساس مسئولیت بنی صدر درشرایط حساس وخطیرکشور،مجلس شورای اسلامی مطابق قانون اساسی با 177 رای موافق،یک رای مخالف ودوازده رای ممتنع به عدم صلاحیت بنی صدربرای ادامه مسئولیت ریاست جمهوری رای داد این رای به تعید امام نیز رسید وبا پشتیبانی قاطع مردم ایران روبرو شد.

    61-دشمنان انقلاب اسلامی برای به سقوط کشاندن انقلاب به چه اقداماتی دست زدند؟

    1-تقویت وتشویق گروهکهای متعدد که جوسیاسی،اجتماعی کشوررا کاملا" آشفته وبحرانی ساخته بودند

    2-به وجود آوردن اشوبهای استانی در قالب حرکتهای قومی

    3-ایجاد اختلاف در ارکان اصلی نظام

    4-ترورشخصیت های برجسته انقلاب 5-جوسازی وایجادجنگ روانی ووحشت

    6-حمله نظامی امریکا به ایران

    63-نتیجه پیروزی های پی درپی ایران در جبه های جنگ چه بود؟

    1-تقویت وحدت ملی در کشور 2-خارج گشتن آبادان از محاصره 3-آزاد شدن خرمشهر 4-شکست خوردن دشمن در بقیه نقات مرزی

    64-چرا در ابتدا ایران اتش بس را نمی پذیرفت؟

    زیرا هنوز بخش های از خاک ایران در تصرف متجاوزان عراقی بود وقبول آتش بس موجب تثبیت حضور آنان درخاک ایران می شد به علاوه دولت مردان ایران میدانستند که صدام در صدد است طی اتش بس فرصتی بدست اورد تا به تجدید قوا وبازسازی نیروهای خود بپردازد.بعلاوهصدام طی حمله به ایران هزاران نفراز ایرذانان را به قتل عام وخانوادهای زیاد داغدار کرده بود پس باید به عنوان آغاز گر جنگ محکوم وتنبیه می شد.

    65-منظور از استقلال سیاسی،فکری،اقتصادی چیست؟

    استقلال فکری در یک کشور زمانی حاصل می شود که مردم به این باور برسند که بیگانگان برتری ذاتی بر آنان ندارند.استقلال سیاسی یک کشور که از جایگاهی بسیار مهم برخورداراست به این معنی است که مدیران مسئولان وسران کشور در تعین خط مشی و برقراری برنامه های کشور تابع دستور بیگانگان و مداخله انها نباشند استقلال اقتصادی به معنای نداشتن وابستگی در ابعاد مختلف اقتصادی است

    66- چهار مورد از دستاوردهای سیاسی انقلاب اسلامی را بنویسد.

    1 -تغییر رژیم شاهنشاهی و رفع استعمار و استبداد از ملت ایران

    2- استقرار نظام جمهوری اسلامی 3-تدوین قانون اساسی 4-استقلال سیاسی

    67-صدام حسین چه موقع ندای صلح خواهی سر داد؟

    در حالی که نیروهای ایرانی پی در پی عراقی ها را عقب می راندند،صدام حسین ندای صلح خواهی و مظلوم نمایی سر داد.او اعلام کرد که آماده ی صلح با ایران است.

    باآرزوی موفقیت

      ابوفاضلی

    منبع مطلب : hosseinaboofazeli.blogfa.com

    مدیر محترم سایت hosseinaboofazeli.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    مهاجرت کبری برای عدالتخانه

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 6 روز قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید