توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    یکی از مهمترین مراکز علمی جهان اسلام دانشگاه جای خالی بود

    1 بازدید

    یکی از مهمترین مراکز علمی جهان اسلام دانشگاه جای خالی بود را از سایت اسک 98 دریافت کنید.

    مراکز علمی در تمدن اسلامی

    مسجد اولین مرکز آموزش علمی در تمدن اسلام محسوب می شود. پس از آن آموزش و مراکز آموزشی در جهان اسلام سیر رو به رشد خود را ادامه دادند و با ارتقاء به بیت الحکمه و سپس دارالعلم، به مدارس رسیدند. این مدارس در تمام پهنه مکانی جهان اسلام، حضور داشتند و مراکزی مانند دانشگاه‌های امروزی، محسوب می‌شدند.

    مساجد

    جوشش و جنبش علمی مسلمین از مدینه آغاز شد. اولین کتابی که اندیشه مسلمین را به خود جلب کرد و مسلمین در پی درس و تحصیل آن بودند قرآن کریم و پس از قرآن، احادیث بود. این بود که اولین حوزه علمی در مدینه تأسیس شد. برای اولین بار عرب حجاز در مدینه با مسئله استادی و شاگردی و نشستن در حلقه درس و حفظ و ضبط آنچه از استاد می شنید آشنا شد.

    مسلمین با حرص و ولع فراوانی آیات قرآن را که تدریجا نازل می گشت فرا می گرفتند و به حافظه می سپردند و آنچه را که نمی دانستند از افرادی که رسول خدا آنها را مامور کتابت آیات قرآن کرده بود و به کتّاب وحی معروف بودند می پرسیدند. بعلاوه بنا به توصیه های مکرر رسول خدا سخنان آن حضرت را که به سنت رسول معروف بود از یکدیگر فرا می گرفتند، در مسجد پیغمبر رسما حلقه های درس تشکیل می شد و در آن حلقه به بحث و گفتگو درباره مسائل اسلامی و تعلیم و تعلم پرداخته می شد.[۱] بدین ترتیب مسجد النبی نخستین مرکز علمی برای مسلمانان به ‌شمار می‌آید.

    مساجد در دوره های بعدی نیز همچنان به عنوان مراکز علمی جایگاهی ویژه داشت و فراگیرترین مراکز آموزشی بود که در سراسر قلمرو اسلامی پراکنده شده بود. مساجد معروف که یا از همان آغاز تأسیس یا چندی بعد کتابخانه نیز در آنها تشکیل شد در شهرهای مهم اسلامی فراوان بودند. برخی از آنها عبارت بودند از جامع بصره، جامع فُسطاط، جامع کبیر قیروان، جامع اموی دمشق، جامع زیتونه در تونس، جامع قرَویین فاس و جامع‌ الخصیب اصفهان.[۲]

    بیت الحکمه

    نخستین مرکز مهمی که به منظور ارتقاء علمی مسلمین به صورت رسمی تأسیس شد بیت‌ الحکمه نام داشت که در بغداد ساخته شد. این مرکز که به هزینه خزانه دولتی یا بیت‌ المال اداره می‌شد، محل اجتماع دانشمندان و پژوهشگران و به ‌ویژه مترجمان شایسته‌ ای بود که کتاب های علمی و فلسفی یونانی را به عربی ترجمه می‌کردند.

    اساس بیت‌ الحکمه را که نخستین کتابخانه مسلمانان در بغداد بود، هارون‌ الرشید پایه‌ ریزی کرد. پیش از آن منصور عباسی که از زمان وی کار ترجمه آغاز شده بود، دستور داد کتاب هایی از زبان های دیگر به عربی ترجمه شود و همین کتاب ها پایه بیت‌ الحکمه گردید. در زمان مأمون بیت ‌الحکمه توسعه یافت. او صد بار شتر کتاب به بغداد حمل کرد و ظاهراً این کتاب ها به ‌دنبال قرار صلحی که بین وی و امپراتور روم، میشل دوم بسته شد، به مسلمانان داده شد. مأمون همچنین ۳۰۰ هزار دینار صرف ترجمه کتاب کرد.

    دارالعلم

    یکی از این مراکز علمی در تمدن اسلامی دارالعلم ها بودند. این دارالعلم ها کتابخانه ‌های عمومی به حساب می‌آمدند. از جمله این مراکز، دارالعلم فاطمیون در مصر است. در این نهاد که در ۳۹۵ ق و به دستور الحاکم بامراللَّه، خلیفه فاطمی مصر در قاهره تأسیس شد، تقریباً یک میلیون جلد کتاب وجود داشت. دارالعلم موصل را نیز جعفر بن محمد حمدان موصلی برپا ساخت. این مرکز نخستین مرکزی بود که در آن کتاب هایی از همه رشته‌ های علمی گردآوری شده بود. در طرابلس از شهرهای لبنان کنونی نیز در اواخر سده پنجم هجری، دارالعلمی با ۱.۶ میلیون جلد کتاب وجود داشت.[۳]

    نظامیه ها

    برای اولین بار با تأسیس نظامیه توسط خواجه نظام الملک طوسی -وزیر مشهور سلاجق- در نیمه دوم سده پنجم هجری، بود که پایه مدارس زنجیره‌ای در جهان اسلام نهاده شد. سبکی که امروزه نیز در مدارس علمیه شیعه و سنی هنوز پا برجاست.

    “حافظ ابرو” مولف زبده التواریخ در این‌باره می‌نویسد: روزی سلطان آلب ارسلان به نیشابور در آمد.

    مجلسی از فقهاء بر در مسجد ایستاده بودند، سلطان فرمود که این‌ها چه کسانند؟ نظام الملک گفت این‌ها علماء‌اند… نظام الملک عرضه داشت که اگر اجازت بود، در هر شهری موضعی بنا نهند که آن جماعت در آن نشینند و از برای ایشان وظیفه مقرر کنند تا ایشان به فراغت به تحصیل مشغول توانند بود و دعای دوام دولت سلطان گویند! سلطان اجازه فرمود و نظام الملک به اطراف نوشت به بنیاد مدارس و چنین گویند که هفتاد مدرسه در آن سال از مال سلطان ساختند».[۴]

    مدارس و مراکز علمی که به دستور خواجه در سرزمین‌های شرقی اسلامی و قلمرو سلجوقیان تأسیس گردیده، ظاهرا بر دو گونه بوده است: یکی مراکزی که در حکم مدارس ابتدائی و متوسطه این زمان بوده است و عموما در شهرهای کوچک و قراء پر جمعیت دایر گردیده است، دیگر مدارس بزرگی که به منزله دانشگاه‌ها و مراکز تعلیمات عالیه امروزی بوده و با امکانات وسیع و تشکیلات گسترده‌تری تأسیس شد و به سبب انتساب به نظام الملک به عنوان نظامیه مشهور گردید.

    تعداد دقیق نظامیه‌ها مشخص نیست، اما در خلال سخنان مورخان می‌توان به این موارد اشاره کرد: نظامیه بغداد، بلخ، نیشابور، اصفهان، بصره، مرو، آمل، موصل، طوس.

    مدارس نظامیه دانشمندان بسیاری را به جهان علم تقدیم نمود. برای نمونه نظامیه بغداد در دوران سیصد ساله فعالیت خود، دانشمندان بسیاری را پروراند که تعداد آنان سر به صدها نفر می‌زند. در این نظامیه که در ۴۵۹ ق تأسیس شد، ابواسحاق شیرازی تدریس می‌کرد. پس از آن بزرگ‌ترین مقام تدریس در این مدرسه به امام محمد غزالی رسید.

    در نظامیه نیشابور افراد مشهوری چون امام موفق نیشابوری، حکیم عمر خیام، حسن صباح، امام محمد غزالی و برادرش امام احمد و امام محمد نیشابوری تربیت شدند. نظامیه نیشابور به خاطر شمار مدرسان و فقهای مشهوری که در آن به تعلیم مشغول بودند پس از نظامیه بغداد در جایگاه دوم قرار گرفت.

    از دیگر نظامیه ها، نظامیه اصفهان و بلخ بود که آنها نیز استادان ناموری داشتند.

    مراکز دیگر علمی

    بیمارستان ها:

    بیمارستان های جهان اسلام که «مارستان» نیز خوانده می‌شدند، ضمن درمان بیماران مراکز تحقیق و مطالعه پزشکان به‌ شمار می‌آمدند و کتابخانه‌ های تخصصی داشتند که برخی از آنها عبارت‌ اند از: مارستان فسطاط، مارستان الکبیر منصوری قاهره، مارستان نوری بغداد و بیمارستان ری.

    رصد خانه ها:

    از دیگر مراکز علمی رصدخانه‌ ها بودند. در قلمرو جهان اسلام، رصدخانه‌ های متعدد و بزرگی ساخته شد که در نوع خود از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین رصدخانه‌ ها به ‌شمار می‌آمدند و پیشرفته‌ ترین پژوهش های ریاضی و نجومی در آنها صورت می‌ گرفت. بسیاری از یافته ‌های دانشمندان اسلامی در این رصدخانه‌ ها تا سده‌ ها بعد در اروپا بررسی و تحلیل می‌ شد، از جمله این رصدخانه‌ ها؛ رصدخانه مراغه و سمرقند را می‌ توان نام برد.

    در مورد مراکز آموزشی اسلامی، توجه به دو مرکز علمی دیگر بسیار واجد اهمیت است. از این دو، یکی رَبْع رشیدی، محل آمد و شد علما و دانشمندان متعدد فراوانی بود که به کار علمی اشتغال داشتند؛ و دومی، شَنب غازانی که در دوره ایلخانان تأسیس شد و در آن دانسته‌ های علمی بسیاری بین افراد مبادله می‌شد.

    پانویس


    منابع

    منبع مطلب : wiki.ahlolbait.com

    مدیر محترم سایت wiki.ahlolbait.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    12 – نمونه هایی از مراکز علمی جهان اسلام را نام ببرید ؟

    سایت آموزش و پرورش


    رتبه الکسا سایت


    ویکی پدیا


    معلم سایت

    منبع مطلب : www.asemankafinet.ir

    مدیر محترم سایت www.asemankafinet.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    آشنایی با مراکز علمی جهان اسلام

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ‌‌‌‌...... 13 روز قبل
    0

    دانشگاه‌‌جندی‌‌شاپور

    0
    سارا سهرابی 9 روز قبل

    دانشگاه چندی شاپور

    1
    سارا سهرابی 9 روز قبل

    دانشگاه چندی شاپور

    تینا 14 روز قبل
    -1

    من نمیدونم

    لطفا سریع تر جواب بدید

    شماها مثل اینکه اینترنت هستید

    تبنت 14 روز قبل
    0

    نمیدونم

    ۰۰ح 1 ماه قبل
    0

    ریدم تو سایت

    ف 2 ماه قبل
    0

    عالی

    ف 2 ماه قبل
    0

    عالی

    زیبا 9 ماه قبل
    0

    میشه بازم کسانی که می دانند بگویید بچه ها برین تو سایت گاما خیلی خوبه این سایت آشغاله 😬

    زیبا 9 ماه قبل
    0

    سلام فکر کنم دانشگاه تهران میشه

    مهدی 1 سال قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید